نشریه های علمی انتشارات
اطلاعات شماره: سال ۴۴، شماره ۱۷۳،(۱۳۹۰)

عنوان مقاله: بررسی تقابل حقیقت و واقعیت در تاریخ بیهقی بر مبنای تحلیل گفتمان


صفحات: 99-122

DOI: 10.22067/jls.v44i2.12625

چکیده
گفتمان یا گفتمان های جامعة عصر ابوالفضل بیهقی با امکانات گستردة زبانی (گفتار و نوشتار) و غیرزبانی (زمینه‌ها و عوامل اعتقادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، اقتصادی و...) تأثیر همه جانبه‌ای بر افکار، اعمال و سخنان شخصیت‌های حاضر در تاریخ بیهقی داشته اند. ابوالفضل بیهقی با وجود آن‌که راوی رویدادهای آن دوره است، یکی از افراد حاضر در گفتمان تاریخ بیهقی است و افکار و سخنانش تحت تأثیر گفتمان های آن دوره بوده است. دقت در افکار و سخنان بیهقی در نگرش به حاکمیت غزنویان و شخص سلطان، نشان می دهد در کلام او دوگانگی وجود دارد. در این مقاله، برای تبیین نقش بیهقی در گفتمان تاریخ بیهقی، با محوریت وجود دوگانگی در سخنان بیهقی، تقابل حقیقت و واقعیت در کلام بیهقی و وجود این تقابل در نگرش او به حکومت و شاه بررسی می‌شود. در این بررسی، نحوة استفادة بیهقی از ایدئولوژی در مشروعیت‌بخشی به حاکمیت غزنوی و نقش ذهن خودآگاه و ناخودآگاه او در نگرش به شاه و منصب او تحلیل می‌شود. نتایج این بررسی نشان می‌دهد دوگانگی در کلام بیهقی ناشی از «فراخوانی» و تأثیرپذیریِ او از جانب دو گفتمان متضاد است.

کلمات کلیدی:   تاریخ بیهقی ؛ ابوالفضل بیهقی ؛ گفتمان ؛ ایدئولوژی ؛ مشروعیت


دریافت نسخه XML

تمام متن: PDF
دانلود : 3836

بازدید: 1458

تاریخ دریافت: 1391/02/30 , تاریخ پذیرش: 1396/02/07 , تاریخ انتشار:

ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )