نشریه های علمی انتشارات
اطلاعات شماره: سال ۴۴،شماره ۱۷۵ (۱۳۹۰)

عنوان مقاله: شیوة روایت دوم شخص در تخلصهای حافظ


صفحات: 129-156

DOI: 10.22067/jls.v44i4.14576

چکیده
شیوه روایت دوم شخص، با وجود کمتوجهی هموارهای که نویسندگان و منتقدان نسبت به آن داشتهاند، قابلیتها و توانمندیهای بسیاری در به تصویر کشیدن درونیترین بخش‌های ذهن آدمی دارد. مهمترین انواعی که برای این شیوه شناسایی شده عبارت است از: ۱- روایتی که راوی و قهرمان و مخاطب آن، شخصیتی واحدند؛ ۲- روایتی که راوی شخصیتی مستقل از مخاطب/ قهرمان داستان دارد. بررسی دیوان حافظ نشان میدهد وی در ابیات تخلص خود هنرمندیهای بسیاری نشان داده که از جمله آنها، کاربرد ماهرانه شیوه روایت دوم شخص است. حافظ، حدود ۶۰ درصد از ابیات تخلص خود را به این شیوه سروده و در این ابیات، از هر دو نوع روایت دوم شخص استفاده کرده است. عمدهترین کارکردهای نوع اول از شیوة روایت دوم شخص در ابیات تخلص حافظ، بیان مفاهیم گوناگون عرفانی، مدح، خودستایی، طنز و ... با استفاده از «صدای کوچک درونی» است که گاه، به حافظ امر و نهی میکند و گاه، در نقش دوست و همدل وی آشکار می‌شود. مهمترین ابتکار حافظ در این زمینه، استفاده از شیوه روایت دوم شخص برای ستایش از شعر خویشتن است.

کلمات کلیدی:   حافظ؛تخلص؛روایت دوم شخص؛مخاطب


دریافت نسخه XML

تمام متن: PDF
دانلود : 4134

بازدید: 718

تاریخ دریافت: 1391/05/21 , تاریخ پذیرش: 1391/05/21 , تاریخ انتشار:

ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )