نشریه های علمی انتشارات
اطلاعات شماره: سال۴۵ ، شماره ۱۷۶،(۱۳۹۱)

عنوان مقاله: بن مایة آیین‌های مهر و زرتشت در هفت پیکر نظامی


صفحات: 95-120

DOI: 10.22067/jls.v45i1.15994

چکیده
تأثیر آیین مهری و مزدیسنا در ادبیات فارسی نتیجة تأثیر آن در فرهنگ ایرانی است. نظامی، منظومه سرای برجستة ایرانی(۵۳۵ – ۶۰۷ هـ . ق.) هم هنگام آفرینش داستان دربارة دو پادشاه دورة ساسانی، یعنی خسرو پرویز در منظومة خسرو و شیرین و بهرام گور در منظومة هفت پیکر، از بن مایه‌های آیین‌هایی چون آیین مهری و آیین زرتشتی به صورتی استعاری و رمزی سود برده است. در این مقاله برخی از بهره وری‌های نظامی از قابلیت‌های نمادین این آیین‌ها بررسی شده است. استفاده از داستان زندگی بهرام پنجم به عنوان داستان مرکزی و هالة پرمعنای نام بهرام در آیین مهری و مزدیسنا، همچنین انتخاب گنبد و بسامد فراوان آن در این داستان که به معنی آتشگاه است، برای قصرهای هفتگانة هفت شاهدخت، اهمیّت عدد هفت در آیین‌های بهی و میترایی، همچنین مقایسة نقش هفت شاهدخت بر گنبد کاخ خورنق با نقاشی‌های مهریان بر سقف مهرابه‌ها، تطبیق هفت مرحلة آیین مهری با گذر بهرام از هفت گنبد، نمونة نشانه‌هایی از کارکرد نمادین این آیین‌ها در هفت پیکر نظامی است.

کلمات کلیدی:   نظامی ؛ هفت پیکر ؛ آیین زرتشت ؛ آیین مهر


دریافت نسخه XML

تمام متن: PDF
دانلود : 8130

بازدید: 1094

تاریخ دریافت: 1391/07/23 , تاریخ پذیرش: 1391/07/23 , تاریخ انتشار: 1391/07/23

ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )