نشریه های علمی انتشارات
اطلاعات شماره: سال ۴۷، شماره ۱۸۵،(۱۳۹۳)

عنوان مقاله: مشابهاتِ حماسۀ ارمنیِ دلاورانِ ساسون و شاهنامه


صفحات: 1-41

DOI: 10.22067/jls.v47i2.29192

چکیده
حماسۀ دلاوران ساسون مهم ترین و معروف ترین اثر حماسیِ ارمنیان است که به رغمِ تأخّرِ زمانِ تدوینِ مکتوب آن (سدۀ شانزدهم میلادی) ظاهراً سابقۀ هزار و صد ساله دارد و چندین سده به صورت شفاهی نقل می شده است. این اثر در چهار بخش به سرگذشت و روایاتِ چهار نسل از پهلوانان شهرِ ارمنیِ ساسون با نامهای ساناسار و باغداسار، مهر، داوید و مهرِ کوچک می پردازد. میان داستانهای این متن و شاهنامۀ فردوسی حدّاقل بیست و هشت بن مایه و مضمونِ مشترک و مشابه دیده می شود که عبارت است از: ۱. آب چشمۀ مقدّس ۲. آزمایش خردِ کودک ۳. آزمون ازدواج ۴. اسب مخصوصِ پهلوان ۵. الگوی چند خان ۶. بازوبندِ محافظ ۷. بسیارخواریِ پهلوان ۸. پانزده سالگی و بلوغ ۹. پهلوان بانو ۱۰. پیشگامی دختر در عشق ورزی ۱۱. تن شویی در خون ۱۲. خودکشیِ همسر پس از مرگ شوهر ۱۳. دیو سپید ۱۴. رزم افزارِ ویژۀ پهلوان ۱۵. رشد سریع پهلوان ۱۶. روییدن گل از خون ۱۷. رویین تنی ۱۸. فرو رفتن پای پهلوان در زمین ۱۹. قدرت نمایی با فشردن دست ۲۰. کام خواهی نامشروع ۲۱. کشاندنِ زن، پهلوان را به سرزمین خویش ۲۲. کشته شدن پهلوان به نیرنگ نزدیکان ۲۳. نبرد پدر و پسر ۲۴. نبرد پهلوان با اژدها و رهانیدنِ دختر ۲۵. نبرد پهلوان با دیو در غار ۲۶. نژاد آبیِ پهلوان ۲۷. نعرۀ سهمناک ۲۸. نوشیدن خون دشمن. به استناد قراینی مانند پیشینۀ طولانیِ نفوذِ نامها و داستانهای شاهنامه ای در ارمنستان و آشنایی ارمنیان با حماسۀ ملّی ایران، ذکر نام دیو سپید در حماسۀ ارمنی، مشابهاتِ جزئیِ داستان داوید و مهر در این حماسه با رستم و سهرابِ شاهنامه و... احتمال دارد برخی از موضوعات و عناصرِ داستانیِ روایات ارمنی در فاصلۀ مرحلۀ تکوین و تدوینِ کتبی آنها از شاهنامه تأثیر پذیرفته باشد.

کلمات کلیدی:   حماسۀ دلاوران ساسون; شاهنامۀ فردوسی; حماسه پژوهیِ تطبیقی; ارمنیان; ایرانیان

مراجع

دریافت نسخه XML

تمام متن: PDF
دانلود : 1853

بازدید: 910

تاریخ دریافت: 1392/09/16 , تاریخ پذیرش: 1393/08/25 , تاریخ انتشار: 1393/10/09

ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )