نشریه های علمی انتشارات
اطلاعات شماره: سال ۴۷، شماره ۱۸۶،(۱۳۹۳)

عنوان مقاله: کنگ دز هوخت و کلنگ دس حت (تحقیقی دربارة نام ایوان ضحّاک در شاهنامه و سنی ملوک الارض و الانبیاء)


صفحات: 145-156

DOI: 10.22067/jls.v47i3.44857

چکیده
نام ایوان ضحّاک در شاهنامة فردوسی به صورت «کنگ دز هوخت» آمده است. برخی از محققان، جزء «هوخت» در ترکیب را با واژة hūxt در پهلوی تطبیق داده و آن را «کنگ دز پاک» معنی کرده اند. این تعبیر صائب به نظر نمی رسد؛ چه قراینی در دست است که نشان می دهد لفظ «هوخت» در این ترکیب ربطی به واژة hūxt در پهلوی ندارد. گذشته از این، واژة hūxt در متون پهلوی به معنی «پاک» استعمال نشده است. نام ایوان ضحّاک، علاوه بر شاهنامة فردوسی، در گزارشی از حمزة اصفهانی به صورت «کلنگ دیس» و «دمن حت»، در مجمل التواریخ و القصص به صورت های «کنگ دژ هوخت»، «کلنگ دیس» و «دس حت» و جزء اوّل آن در تاریخ الامم به صورت «زرنج» ضبط شده -است. بر اساس شواهد و قراینی که در مقالة حاضر گزارش شده اند، می توان یقین داشت که همة این گونه ها، تعبیر نادرستی از Kurind dušīd/ dužīd در خداینامة پهلوی هستند؛ خود گونة اخیر نیز قطعاً مأخوذ از اصل Kuuiriṇta dužīta (تحت اللفظ: «کُریْنْد صعب العبور» یا «کُریْنْد دست نایافتنی») نام جایگاهی در اوستا است

کلمات کلیدی:   ایوان ضحّاک; کنگ دز هوخت; کلنگ دیس; دمن حت; دس حت.

مراجع

دریافت نسخه XML

تمام متن: PDF
دانلود : 1633

بازدید: 1052

تاریخ دریافت: 1393/12/11 , تاریخ پذیرش: 1393/12/17 , تاریخ انتشار: 1393/12/24

ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )