##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

عاطفه جمالی حسین قربانی

چکیده

به اعتقاد مانهایم، دموکراسی تنها امری سیاسی نیست، بلکه نوعی فرهنگ و دارای خصایص ویژۀ خویش است. از نظر او فرهنگ دموکراتیک مبین خصیصۀ ساختاری فاصله‌زدایی است که به معنای حذف فواصل کیفی و به رسمیت شناختن تفاوت‌هاست. این خصیصه در ادبیات نتایج بسیاری دارد که از میان آن‌ها می‌توان به ظهور فردیت، افول نقش نویسنده و روایی شدن زندگی او و ‌کلیشه¬زدایی جنسیتی اشاره کرد. آثار کودک و نوجوان دوران نو را نیز می¬توان بنا بر دلایل مختلف از این چشم¬انداز بررسی کرد. امپراتور کلمات اثر احمد اکبرپور-که از داستان¬های برگزیدۀ نوجوانان است قابلیت تحلیل از این منظر را دارد. بنابراین در این مقاله به بررسی خصایصی می‌پردازیم که سبب ایجاد فاصله¬زدایی در رمان مذکور می‌شود. پژوهش ما سرانجام بدین نتیجه رسید که اکبرپور به عنوان نویسنده¬ای کلیشه¬گریز کوشیده است از گونه‌های مختلف فاصله¬زدایی در رمان استفاده کند. این پژوهش نه تنها مقدمه¬ای برای پژوهش¬های بیشتر در آثار اکبرپور است، بلکه زمینه‌ای است برای بررسی انواع فاصله¬زدایی‌هایی که به ادبیات کودک و نوجوان اختصاص دارد.

جزئیات مقاله

مراجع
آرون، ریمون. (1381). مراحل اساسی سیر اندیشه در جامعه‌شناسی. ترجمۀ باقر پرهام. تهران: علمی و فرهنگی.
آشتیانی، منوچهر. (1383). جامعه‌شناسی شناخت (مقدمات و کلیات). تهران: قطره.
آشتیانی، منوچهر. (1384). جامعه‌شناسی شناخت کارل مانهایم. تهران: قطره.
ارسطو. (1387). ارسطو و فن شعر. ترجمه و تألیف عبدالحسین زرین‌کوب. تهران: امیرکبیر.
استیونز، جان. (1387). «جنسیت و نوع ادبی». ترجمۀ اسماعیل حسینی. در دیگرخوانی‌های ناگزیر؛ رویکردهای نقد و نظریۀ ادبیات کودک. صص 112-91.
اکبرپور. احمد. (1392). امپراتور کلمات. تهران: پیدایش.
انصاریان، معصومه. (1393). ادبیات مذکر. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
ایگلتون، تری. (1380). درآمدی بر نظریۀ ادبی. ترجمۀ عباس مخبر. تهران: مرکز.
بارت، رولان. (1394). لذت متن. ترجمۀ پیام یزدانجو. تهران: مرکز.
بامداد، رایکا. (1383). «یک پله به عقب؟». کتاب ماه کودک و نوجوان. سال 7. شمارۀ 10. صص 101-96.
برشت، برتولد. (1379). دربارۀ تئاتر. ترجمۀ فرامرز بهزاد. تهران: خوارزمی.
پارسایی، حسن. (1389). «سه سوت اضافی: نقد و بررسی رمان سه سوت جادویی اثر احمد اکبرپور». کتاب ماه کودک و نوجوان. ‌شمارۀ 151. صص 18-13.
تکر، دبورا کوگان؛ وب، جین. (1391). درآمدی بر ادبیات کودک؛ از رمانتیسیسم تا پست¬مدرنیسم. ترجمۀ مؤسسۀ خط ممتد اندیشه. تهران: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان.
جانیتی بلوتی، النا. (1377). اگر فرزند دختر دارید. ترجمۀ محمدجعفر پوینده. تهران: نی.
جیمز، آلیسون و دیگران. (1385). جامعه‌شناسی دوران کودکی. ترجمۀ علیرضا کرمانی و علیرضا ابراهیم¬آبادی. چاپ دوم. تهران: ثالث.
حسام¬پور، سعید. (1389). «بررسی خوانندۀ نهفته در داستان¬¬های احمد اکبرپور (بر پایۀ نظریۀ ایدن چمبرز)». مطالعات ادبیات کودک. ش 1. صص 128-101.
حسام¬پور، سعید ؛ آرامش¬فرد، شیدا. (1391). «نگاهی به ابعاد روایت¬مندی در داستان سه سوت جادویی احمد اکبرپور (بر پایۀ نظریۀ ماریا نیکولایوا)». مطالعات ادبیات کودک. ش 5. صص 46-19.
حسام¬پور، سعید ؛ سادات شریفی، سید فرشید. (1389 و 1390). «بررسی خوانندۀ نهفته در متن در سه داستان ادب پایداری از احمد اکبرپور». ادب پایداری. ش 3 و 4. صص 146-113.
حسین‌زاده، علی‌حسین؛ دلال رحمانی، محمدحسین. (1389). «بررسی برخی از ویژگی‌های فرهنگ دموکراتیک در شعر عصر مشروطه و تفاوت‌های آن با شعر عصر بازگشت». مسائل اجتماعی ایران. سال 1. شمارۀ 1. صص 65-37.
خسرونژاد، مرتضی. (1382). معصومیت و تجربه؛ درآمدی بر فلسفۀ ‌ادبیات کودک. چاپ دوم. تهران: مرکز.
ربیعی ‌وزیری، علی. (1385). «روایت هستی¬شناسی دو شقه (نقد قطار آن شب نوشتۀ احمد اکبرپور)». پژوهش‌نامۀ ادبیات کودک و نوجوان. شمارۀ 44. صص 139-137.
فرنیا، فاطمه؛ پورگیو، فریده. (1392). «بررسی مفهوم توانمندسازی در داستان¬های احمد اکبرپور». مطالعات ادبیات کودک. ش 7. صص 136-113.
قربانی، حسین. (1393). بررسی خصایص دموکراتیک آثار داستانی احمد اکبرپور. پایان¬نامۀ کارشناسی ‌ارشد ادبیات کودک و نوجوان.
قزل¬ایاغ، ثریا. (1386). ادبیات کودکان و نوجوانان و ترویج خواندن. چاپ پنجم. تهران: سمت.
کوزر، لوییس. (1380). زندگی و اندیشۀ بزرگان جامعه‌شناسی. ترجمۀ محسن ثلاثی. تهران: علمی.
کوه¬کن، مجید. (1385). «ایستگاه دوستی (نگاهی به کتاب قطار آن شب نوشته احمد اکبرپور)». پژوهش¬‌نامۀ ادبیات کودک و نوجوان. شمارۀ 44. صص 136-131.
گرت، استفانی. (1385). جامعه‌شناسی جنسیت. تهران: دیگر.
لسنیک - ابرشتاین. کارین. (1387). «تأملی در چیستی ادبیات کودک و کودکی». ترجمۀ طاهره آدینه‌پور. در دیگرخوانی‌های ناگزیر؛ رویکردهای نقد و نظریۀ ادبیات کودک. صص 322-293.
مانهایم، کارل. (1385). دموکراتیک شدن فرهنگ. پرویز اجلالی. تهران: نی.
مکتبی‌فرد، لیلا. (1389). «منتقد درون متن: بازخوانی دو داستان نسبتاً متفاوت: غول و دوچرخۀ احمد اکبرپور و شاهزادۀ بی‌ تاج و تخت زیرزمین علی‌اصغر سیدآبادی». کتاب ماه کودک و نوجوان. شمارۀ 156. صص 26-22.
موحد، ضیاء. (1377). شعر و شناخت. تهران: مروارید.
میشل، آندره. (1376) پیکار با تبعیض جنسی. ترجمۀ محمدجعفر پوینده. تهران: نگاه.
میلز، سارا. (1389). میشل فوکو. ترجمۀ داریوش نوری. تهران: مرکز.
نیکولایوا، ماریا. (1387). «دوراهی ادبیات کودک».¬¬ ترجمۀ غزال بزرگمهر. در دیگرخوانی‌های ناگزیر؛ رویکردهای نقد و نظریۀ ادبیات کودک. صص 546-497.
نیچه، فردریش. (1385). فلسفه، معرفت و حقیقت. ترجمۀ مراد فرهادپور. تهران: هرمس.
همیلتون، پیتر. (1380). شناخت و ساختار اجتماعی. ترجمۀ حسن شمس‌آوری. تهران: مرکز.
واو، پاتریشیا. (1390). فراداستان. ترجمۀ شهریار وقفی¬پور. تهران: چشمه.
وایلد، اسکار. (1386). سوسیالیزم و فردگرایی. ترجمۀ باوند بهپور. تهران: چشمه.
Nicolajeva, Maria. (1999). Children’s Literature Comes of Ages. London & NewYork: Routledge.
ارجاع به مقاله
جمالیع., & قربانیح. (2017). تحلیل امپراتور کلمات بر پایۀ نظریۀ فاصله¬زدایی کارل مانهایم. جستارهای نوین ادبی, 49(4), 93-110. https://doi.org/10.22067/jls.v49i4.64335
نوع مقاله
جستارهای نوین ادبی