ویژه نامه ادبیات حماسی و پژوهش های اسطوره شناسی (1)

به نام خداوند جان و خرد
خرد باید و دانش و راستی
نام خراسان و فردوسی چنان باهم گره خورده که بی درنگ یکی دیگری را فرایاد می آورد. این یاد آوری با زبان فارسی نیز پیوندی سه جانبه برقرار می کند و همه نگاه ها را به این سه اعتبار در یک نقطه به یکدیگر می رساند. دیرینگی زبان فارسی در خراسان و پرچمداری شاهنامه در حفظ و تحکیم بنیان های این زبان اهمیت مطالعات فرهنگی و ادبی و به ویژه پژوهش های مربوط به دو حوزة ایران کهن و ادبیات حماسی و اساطیری را در این سرزمین خاطر نشان می کند.
از سال ها پیش که قطب علمی فردوسی و شاهنامه در کنار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد مطالعات خود را بر فردوسی و شاهنامه متمرکز کرده و از چند سال گذشته که درخراسان گرایش ادبیات حماسی تعریف شده تا سال پیش که در این گرایش دانشگاه فردوسی در دورة دکتری دانشجو پذیرفت، همه نگاه ها به فردوسی و خراسان بود و به طور طبیعی مقاله ها و پژوهش های مر تبط با شاهنامه و فردوسی هم در خود دانشگاه به صورت نظرگیری رو به فزونی نهاد و هم بسیاری از علاقه مندان به مطالعات اسطوره شناسی و ادبیان حماسی و قهرمانی به حق انتظار داشتند که آثار و پژوهش هایشان در خراسان محک بخورد و در این خطه به چاپ سپرده شود. به ویژه که در روز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی یعنی 25 اردیبهشت ماه تقریباً همه ساله همایش هایی با تکیه بر محورهای مربوط به مطالعات حماسی و فردوسی شناسی نیز در مشهد برگزار می شد وعده ای از محققان داخلی و خارجی را برای ارائة نویافته های پژوهشی خود به خراسان فرا می خواند. به همین دلیل پژوهش های فراهم آمده در قطب علمی فردوسی و شاهنامه و نیز مقالات رسیده به مجلة علمی پژوهشی جستارهای ادبی رو به فزونی نهاد و می طلبید که دریک نشریة اختصاصی عرضه شود، اما به دلایل متعدد، که جای طرحش نیست، ما از داشتن یک نشریة تخصصی مستقل محروم ماندیم.
کثرت مقالات رسیده و ضرورت انتشار به موقع آن ها پس از داوری های دقیق علمی و سنجیده گذشته از این-که رنگ و روی اغلب شماره های جستارهای ادبی را حماسی و اساطیری کرده بود، هیأت تحریریة این نشریه را برآن داشت که با اختصاص شماره های ویژه این کمبود را جبران کند. شمارة حاضر از همان ویژه نامه هایی است که به انتشار مقالات خاص مربوط به شاهنامه و ادب حماسی اختصاص یافته است.
وقتی سخن از حماسه های ملی و به ویژه شاهنامة استاد طوس به میان می آید هیأت خردمند فردوسی با قامتی بلند وسری افراشته چنان در نظر می آید که گویی گوهر دانش و خرد و داد و راستی و مردی و مردانگی و کردارهای دانش بنیان یکجا در کار و کردار این مرد و کتاب سترگ او شاهنامه نمود پیدا کرده است. حماسه با کردار معنی می شود، اگر آرمانی هست راه رسیدن به آن از تلاطم کردارهای خردمندانه می گذرد و جوینده را درکوران عمل آبدیده و شکست ناپذیر می کند.
امیدواریم مطالعات اساطیری و شاهنامه شناسی و پژوهش های مرتبط با زبان و فرهنگ و ادب ایران باستان، که در سال های گذشته به دلایلی عارضی رو به کاستی نهاده بود، بر گرد نام فردوسی وشاهنامه فزونی گیرد و زمینه را برای تجربه اندوزی و تحقیق بیشتر در زمینة ادبیات پهلوانی و ایران شناسی که درنهایت به ایجاد فضایی فرهنگی و سالم می انجامد، بیش از پیش فراهم کند.
دکتر محمد جعفر یاحقی
دبیر تخصصی و مدیر قطب علمی شاهنامه و فردوسی


دریافت نسخه XML این شماره

جستارهای نوین ادبی

تعداد مشاهده : 969 صفحه 17-28 PDF
تعداد مشاهده : 894 صفحه 29-54 PDF
تعداد مشاهده : 1158 صفحه 55-86 PDF
تعداد مشاهده : 901 صفحه 87-122 PDF
تعداد مشاهده : 1076 صفحه 123-144 PDF
تعداد مشاهده : 700 صفحه 157-181 PDF