##plugins.themes.bootstrap3.article.main##

هادی بیدکی محمد جعفر یاحقی سید مهدی زرقانی

چکیده

بخش اعظمی از طبقۀ متوسطین عرفات العاشقین اوحدی برگرفته از شاعران مذکور در مجالس النفایس امیر علی­شیر است و ازآنجایی‌که این دو تذکره از منابع مورد مراجعۀ اغلب محققّان است، ضرورت دارد که میزان صحّت و سقم اطلاعات اوحدی در این اقتباس بررسی و روشن شود. برای این کار هرکدام از تراجم احوال مذکور در عرفات العاشقین با مأخذ آن، یعنی مجالس النفایس و ترجمۀ آن، لطایف نامه مقابله و سنجیده شده و اطلاعات اوحدی با ذکر شواهد متعدّد، تحلیل و بررسی شده است. اوحدی در نقل مطالب مأخذ، چندان مقیّد به امانت و درستی نبوده است؛ زیرا گاه یک شاعر را دو شاعر جداگانه پنداشته و در دو ترجمۀ احوال آن‌ها را معرفی کرده و گاهی هم ابیات یک شاعر را به‌جز خودش، به شاعر دیگری نسبت داده و یا تنها به شاعرانی جز او منسوب کرده است. البته، در این انتسابات تراجم و ابیات، اغلب تشابهی میان عناوین تراجم وجود دارد؛ ولی گاهی این تراجم عناوینی کاملاً متفاوت با هم دارند. از طرفی، ضبط­های عناوین بعضی از تراجم احوال نیز در دومین تصحیح عرفات العاشقین به­نادرستی انتخاب شده است و این اغلاط گاه ناشی از انتخاب ضبط‌های نادرست منابع جانبی به‌جای نسخه‌های عرفات العاشقین است و گاه نتیجۀ بسنده کردن مصححّان به نسخه‌های مغلوط عرفات العاشقین و بهره نبردن از ضبط‌های درست منابع جانبی است.

جزئیات مقاله

کلمات کلیدی

بررسی انتقادی, شاعران, مجالس النفایس, عرفات العاشقین

مراجع
آل داوود، سید علی. (1374). «عرفات¬العاشقین: سیری در احوال و آثار مؤلف آن». نامۀ فرهنگستان. پاییز. شمارۀ 3. صص 53- 33.
آل داوود، سید علی. (1386). «شاعران زن در عرفات¬العاشقین». نامۀ فرهنگستان. زمستان. شمارۀ 36. صص 94- 79.
آل داوود، سید علی. (1390). «اهمیت و جایگاه عرفات¬العاشقین». جهان کتاب. دی و اسفند. شمارۀ 274- 272. صص 21- 19.
ابویی مهریزی، محمدرضا. (1393). «احوال تاریخی و ادبی یزد در عرفات¬العاشقین». ضمیمۀ آینۀ میراث. مرداد. شمارۀ 35. صص 30- 7.
اشرف¬زاده، رضا. (1388). «شیوۀ نقد و نقادی در تذکرۀ مجالس¬النفایس». ادبیات فارسی دانشگاه آزاد مشهد. زمستان. شمارۀ 24. صص 23- 7.
امیر علی¬شیر نوایی، علی¬شیر بن غیاث¬الدین کیچکنه. (1961). مجالس¬النفایس. تصحیح سیومه غنی¬وا. تاشکند: نشریۀ آکادمیک فنون.
اوحدی بلیانی، تقی¬الدین محمد بن محمد. (1389). عرفات¬العاشقین و عرصات¬العارفین. به تصحیح ذبیح¬الله صاحبکاری و آمنه فخر احمد. جلدهای 8- 1. تهران: مرکز پژوهشی میراث مکتوب و کتاب¬خانه. موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.
اوحدی بلیانی، تقی¬الدین محمد بن محمد. (1388). تذکرۀ عرفات¬العاشقین و عرصات¬العارفین. به تصحیح محسن ناجی نصرآبادی. جلدهای 7- 1. تهران: اساطیر.
ایرانی، نفیسه. (1393). «اوضاع ادبی فارس در دورۀ صفوی با توجه به تذکرۀ عرفات¬العاشقین». ضمیمۀ آینۀ میراث. مرداد. شمارۀ 35. صص 50- 31.
بیگی حبیب¬آبادی، پرویز. (1388). تأملی در تذکرۀ مجالس¬النفایس. تهران: امیر کبیر.
بیدکی، هادی. (1394). «ضرورت تصحیح انتقادی لطایف¬نامۀ فخری هروی». تاریخ ادبیات دانشگاه شهید بهشتی. پاییز و زمستان. شمارۀ 3/ 77. صص 88- 57.
جعفری جزی، مسعود و دیگران. (1393). «اشعار قطران تبریزی در تذکرۀ عرفات¬العاشقین در سنجش با دو تصحیح موجود از این تذکره». ضمیمۀ آینۀ میراث. مرداد. شمارۀ 35. صص 74- 51.
خدایی، عاطفه و راغبیان، مرضیه. (1393). «حروفیه در عرفات¬العاشقین در مقایسه با تذکره¬های دیگر». ضمیمۀ آینۀ میراث. مرداد. شمارۀ 35. صص 102- 75.
رضوی، سیدمحمود. (1394). «عرفات¬العاشقین و ریاض¬الشعرا». اطلاعات حکمت و معرفت. دی. شمارۀ 10. صص 71- 69.
زرقانی، سید مهدی. (1390). تاریخ ادبی ایران و قلمرو زبان فارسی. تهران: سخن.
شفیعیون، سعید. (1389). «که کارهای چنین: نقدی بر چاپ تذکرۀ عرفات¬العاشقین». آینۀ میراث. پاییز و زمستان. شمارۀ 47. صص 152- 131.
شفیعیون، سعید. (1395). «تذکره¬ای در انزوا». آینۀ میراث. شمارۀ 58. صص 83- 57.
شفیعیون، سعید .(1392). «سیری انتقادی در تذکرۀ مجالس¬النفایس چاپ علی¬اصغر حکمت». مجموعه مقالات همایش بین¬المللی امیر علی¬شیر نوایی. صص 1203- 1181.
شفیعیون، سعید. (1393). «شاعران اصفهان و اصفهان در عرفات¬العاشقین». ضمیمۀ آینۀ میراث. مرداد. شمارۀ 35. صص 140- 103.
عبداللهی، مجتبی. (1390). «مقایسۀ دو تذکرۀ عرفات¬العاشقین اوحدی بلیانی و ریاض¬الشعراء واله داغستانی». پایان¬نامۀ کارشناسی ارشد ادبیات فارسی. دانشگاه فردوسی مشهد.
علی¬زاده، جمشید. (1392). «شاعران تبریز و آذربایجان در عرفات¬العاشقین». گزارش میراث. آذر و اسفند. شمارۀ 61- 60. صص 101- 98.
علی¬زاده، علی. (1390). «عرفات¬العاشقین و عرصات¬العارفین». آینۀ پژوهش. آذر و دی. شمارۀ 131. صص 126- 125.
فتوحی رودمعجنی، محمود. (1392). «جایگاه عرفات¬العاشقین در تذکره¬نویسی فارسی». گزارش میراث. آذر و اسفند. شمارۀ 61- 60. صص 97- 92.
فخری هروی، سلطان¬محمد بن امیری. (1321). لطایف¬نامه. ترجمۀ مجالس¬النفایس امیر علی¬شیر نوایی. تصحیح علی¬اصغر حکمت. تهران: کتاب¬فروشی منوچهری.
فخری هروی، سلطان¬محمد بن امیری. (زنده تا 970 ق.). لطایف¬نامه. لندن: موزۀ بریتانیا. نمرۀ مسلسل ADD.7669. [نسخۀ خطی] ترجمۀ 928 ق. تاریخ کتابت 965 ق.
گلچین معانی، احمد. (1363). تاریخ تذکره¬های فارسی. جلد 2. تهران: دانشگاه تهران.
نحوی، اکبر. (1393). «شاعران منطقۀ فارس در تذکرۀ عرفات¬العاشقین». ضمیمۀ آینۀ میراث. مرداد. شمارۀ 35. صص 155- 141.
ناجی نصرآبادی، محسن. (1389). «نقد و بررسی تذکرۀ عرفات¬العاشقین». کتاب ماه ادبیات. اسفند. شمارۀ 161. صص 12- 3.
وثوقی، محمدباقر. (1393). «مهاجران ایرانی آفاقی یا غربا با نگاهی به عرفات¬العاشقین». آینۀ میراث. بهار و تابستان. شمارۀ 54. صص 302- 281.
وحیدیان کامیار، تقی. (1391). تذکرۀ شاعران مشهد. مشهد: پیام توس.
یاحقی، محمدجعفر. (1393). «مجالس¬النفایس». دانشنامۀ زبان و ادب فارسی. ج 5. صص 689- 687. تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی.
ارجاع به مقاله
بیدکیه., یاحقیم. ج., & زرقانیس. م. (2019). بررسی انتقادی شاعران مجالس النفایس در عرفات العاشقین. جستارهای نوین ادبی, 50(3), 116-97. https://doi.org/10.22067/jls.v50i3.69367
نوع مقاله
جستارهای نوین ادبی