The Interaction of Politics with the Persian Language, How Elites Dealt with the Persian Language from the Ninth Century to the End of the Second Pahlavi Era

Document Type : Research Article

Authors

Omid Sheykhph ¹

Saeid Shafieioun ²

Issa Amankhani ³

¹ Ph.D. Candidate in Persian Language and Literature (Pure Studies), University of Isfahan

² Faculty Member, Department of Persian Language and Literature, University of Isfahan.

³ Faculty Member, Department of Persian Language and Literature, Golestan University

10.22067/jls.2026.97855.1805

Abstract

Reflection on the Persian language and its functions is a relatively recent phenomenon. Until the intellectual awakening of the mid-Qajar era, Iranians rarely wrote about or critically examined Persian, and the limited evidence of such attention is mainly found in biographical anthologies. From the mid-Qajar period onward, however, discourse surrounding Persian expanded considerably, accompanied by a significant transformation in perceptions of the language. Earlier views that regarded Persian as supplementary to Arabic or marked by deficiencies gradually gave way to claims of its superiority and sanctity.
This study examines the evolution of discourse on the Persian language from the Safavid period onward through an analysis of literary and scholarly works, including biographical anthologies, essays, and related texts. It identifies dominant propositions concerning Persian in different historical periods and, through a discourse-analytic approach, explores the factors underlying their transformation. The study argues that the fundamental rupture in perceptions of Persian emerged with its new role from the mid-Qajar period onward. Confronted with the rise of the modern West, Iranian intellectuals increasingly reconsidered the foundations of collective identity. The traditional religion-based conception of identity gradually gave way to an identity increasingly centered on language. Consequently, Persian acquired new political and national significance: it was no longer viewed merely as supplementary to Arabic, but increasingly as the national language of Iran and, eventually, as a language endowed with cultural and sacred value.

Keywords

The Persian Language

Politics

Identity

Elites

Subjects

• Literary Studies

---

Authors retain the copyright. This is an open access article distributed under Creative Commons Attribution 4.0
International License (CC BY 4.0). https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/

References

آزاد بلگرامی، م. غ. ع. (1390). خزانه عامره. تصحیح ناصر نیکوبخت و شکیل اسلیم‌بیک، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران

آزاد بلگرامی، م. غ. ع. (1166). ید بیضا، چاپ سنگی

آرزو، س. ع. (1399) مثمر، مقدمه و تصحیح سید محمد راستگو، میراث مکتوب

افشار یزدی، م. (1352). مجله آینده، چاپ دوم، انتشارات موقوفات افشار

امن‌خانی، ع. (1400). تبارشناسی نقد ادبی ایدئولوژیک، چاپ دوم، تهران، نشر خاموش

بالو، ف. (1403). روشنفکران ایرانی و مسئله زبان، تهران، طرح نو

بهروز، ذ. (1313). زبان ایران فارسی یا عربی؟، چاپخانه مهر

جربزه‌دار، ع. (1383). نامه فرهنگستان، تهران، اساطیر

حسن خان، ن. ص. (1292). شمع انجمن، چاپ سنگی

دهخدا، ع. ا. (1377). مقدمه لغت‌نامه، چاپ دوم از دورهٔ جدید، چاپ شده در ای زبان پارسی به کوشش میلاد عظیمی، تهران، انتشارات موقوفات افشار

زرگری‌نژاد، غ. م. (1398). اندیشه و سیاست در ایران قاجار، تهران، نگارستان اندیشه

ژوبر، آ. (1347). مسافرت به ارمنستان و ایران، ترجمه محمود مصاحب، تهران، چهر

شیروانی، ز. (بی‌تا). بستان‌السیاحه، تهران: کتابخانه سنایی

صفا، ذ. (1390). تاریخ ادبیات در ایران، ج ۱، تهران، ققنوس

صدیق خان، م. (1391). تاثیر فارسی در تشکیل زبان اردو، چاپ شده در مجله هلال، جلد ۱۹، شماره ۱، اردیبهشت ۱۳۵۰

طباطبایی، م. (1349). نگهبانی زبان فارسی، چاپ شده در: ای زبان پارسی به کوشش میلاد عظیمی، تهران، انتشارات موقوفات افشار

گنجلی، ت. (1388). دولت صفوی و زبان ترکی، ترجمه نصرالله صالحی، پیام بهارستان، سال ۲، شماره ۶

مسکوب، ش. (1379). هویت ایرانی و زبان فارسی، چاپ اول چاپ شده در: ای زبان پارسی به کوشش میلاد عظیمی، تهران، انتشارات موقوفات افشار

میرزا قاجار، ا (شیخ الرییس). (1363). اتحاد اسلام، چاپ اول، به کوشش صادق سجادی، تهران، نشر تاریخ ایران

مینوی، م. (1346). مقام زبان و ادبیات در ملیت، سال ۱۰ شماره ۵، دی، شماره مسلسل ۶۵، چاپ شده در: ای زبان پارسی به کوشش میلاد عظیمی، تهران، انتشارات موقوفات افشار

نامه فرهنگستان، [مجله]. (1383). به اهتمام عبدالکریم جربزه دار، شماره ۱- ۱۰، ۱۳۳۲-۱۳۲۶، تهران، اساطیر

نقش علی. (بی‌تا). تذکره باغ معانی، تصحیح و ترتیب عابد رضا بیدار، بی نا

نوایی، ا.ع. (1315). محاکمه‌اللغتین، چاپ ترکیه

هاشمی سندیلوی، ش. ا. ع. (1968). مخزن‌الغرائب، به اهتمام محمدباقر، لاهور

یوسفی، غ. م. (1386). برگ‌هایی در آغوش باد، ج ۱، چاپ شده در: ای زبان پارسی به کوشش میلاد عظیمی، تهران، انتشارات موقوفات افشار.