بیشتر دستاوردهای علمی بشر، بر پایة تحقیق و پژوهش استوار است و تولید علم، مرهون کوشش و تلاش پژوهندگانی است که در عرصه های مختلف دانش بشری گام نهاده اند. این پیشرفتهای چشمگیر در سایة دستیابی به روش منظّم برای حلّ مشکلات خویش به دست آمده است. توجّه به عنصر «روش» از ضروریّات انکارناپذیر پژوهش است. در اروپا نخستین گامها در راه تحقیق روشمند از اوایل قرن هفدهم میلادی برداشته شد؛ در حالی که در مشرق زمین، فرهیخته ای چون نظامی گنجه ای به مراحل پژوهش روشمند نظر داشته و حتّی در مقدّمه اثر گرانبهایش، هفت پیکر، با زبان شعر به موضوعاتی چون پیشینة تحقیق، طرح پژوهش، گردآوری منابع و مآخذ و نوآوری و نوگستری علمی تصریح کرده است. توجّه سخنسرای گنجه به ظرافتهای تحقیق و روش پژوهش در آن روزگار بسیار مهمّ و قابل اعتناست. کلید واژه ها: پژوهش، روش تحقیق، نظامی گنجه ای، هفت پیکر.
