نقد و تحلیل دیدگاه مستشرقان غربی دربارة حماسة ملّی ایران

نوع مقاله: مقاله ترویجی

نویسندگان

چکیده

کوشش مستشرقان برای شناخت بیشتر ایران،توجّه آنان را به شاهنامه برانگیخته و پژوهش‌های ارزندة آنان نتایج سودمندی را عاید ایرانیان کرده است. با دقّت در نظریّات آنان، حقایقی از نیّات پیدا و پنهانشان آشکار می‌شود که اساساً کمتر بدان توجّه شده است. پی‌‌گیری پاسخی مناسب برای مسئله‌هایی چون«تلقّی‌ها و دریافت‌های عرضه شده در تحقیقات مستشرقان، بازتاب واقعی از ایران و حماسه ملّی آن است یا تصویری مغشوش و مغرضانه؟» «محقّقان غربی در پی اثبات یا تلقین کدام جنبه از جنبه‌های شاهنامه‌اند، معرفت یا هویت؟ یا هیچ‌کدام از آن دو؟»،«تحقیقات مستشرقان همسو با نیّات سیاستمداران غربی یا احیاناً اثبات پیش‌زمینه‌های سیاسی آنان بوده یا صرفاً به عشق علم اندوزی و جستجوگری‌های مطالعاتی و علم برای علم؟ یا تلفیقی از این دو؟»، نگارندگان را برآن داشته تا با روشی توصیفی- تحلیلی با استناد به آثار و اظهارنظرهای مستشرقان انگلیسی،آلمانی و فرانسوی دربارة فردوسی و شاهنامه او، به نقد و تحلیل اندیشه‌ها و مقایسة آنها بپردازند و با توجّه به تفاوت ماهوی نگرش شاهنامه‌پژوهان روسی و حوزة شوروی سابق و هراس از گستردگی پژوهش و افزودگی بر حجم مطالب، نظریّات آنان را از گسترة تحقیقی این مقاله خارج کنند.
کلیدواژه‌ها: شرق شناسی غربی، هویت و معرفت شرقی،ایران‌شناسی، شاهنامة فردوسی.

عنوان مقاله [English]

Review and Analysis of the Western Orientalists about the National Iranian Epic

نویسندگان [English]

  • Hossein Ali Ghobadi
  • Sayyed Ali Ghasemzadeh
چکیده [English]

Within Iranian literary works, The Shahnameh, the eternal epic written by the sage Abolqasem Ferdowsi, has an important and unique place in the recognition of the ethnic identity and the reflection of the Iranian people's view of the world. The importance of The Shahnameh from the abovementioned perspectives, evoked the curiosity and contemplation of many Western and Eastern researches and caused some critical analysis in a way that The Shahnameh can be viewed as a highway for intellectual challenges of Orientalists confronting Eastern culture and was always an exposé for them of both justice or injustice, for support or for rejection. Although the Orientalists' efforts to know more about Iran and Iranians, has evoked their attention towards this grand work, and their valuable researches have granted benefits for Iranians, by paying attention to their opinions, some realities about their hidden or obvious intentions, which were mostly unnoticed.
Undoubtedly persistence to find suitable reply for questions like: "Are the offered views and findings in the Orientalists' researches real reflection of Iran and its national epic or a confusing and biased image?"; "Which aspect of The Shahnameh, are western researches following to prove or suggest, knowledge or identity?"; “Which perspective of The Shahnameh are the Western scholars trying to proof or suggest – knowledge or identity? Or none of the above?"; “Have the researches of the Orientalists been coordinated with western politicians, or in some cases conducted to proove their political tendencies, or for mere love of gaining knowledge and bringing about science for the sake of science? Or a combination of the two?" As well as other such issues have persuaded the writers to criticise and analyse the ideas and works of Western European Orientalists on Ferdowsi and his Shahnameh through a descriptive-analytic approach, based on their works and declarations. Considering the essential differences in the approach of the Russian and former Soviet researchers of The Shahnameh and fear of over expanding the research and amount of the essay, the writers decided not to mention these researchers ' attitudes within this research.

Key words: Western Orientalism, Eastern knowledge and identity, Iranian national Epic, Ferdowsi's Shahnameh