جُستارهای نوین ادبی

جُستارهای نوین ادبی

بازشناسی، بررسی و تحلیل اندیشه های نقدی رفیق حیلمی

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسنده
استادیار زبان و ادبیات کردی و عضو هیأت علمی پژوهشکدهٔ کردستان‌شناسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
چکیده
رفیق حیلمی منتقد، ادیب و نویسندۀ معاصر کرد در حوزۀ فن نقد دارای یک منظومۀ اندیشگانی انتقادی است که عمده آرا و نظرات خویش را در کتاب شعر و ادبیات کردی به ودیعه نهاده است. ساختار کار وی را می‌توان در دو بُعد نقد نظری و نقد عملی تبیین کرد. این جستار با شیوۀ توصیفی – تحلیلی در پی بازشناخت و تحلیل فن نقد، رویکردها، رهیافت‌ها و شیوه‌های نقد ادبی رفیق حیلمی است. وی در یک رویه، به بازتعریف مفاهیم و گزاره‌های حوزۀ نقد ادبی دست یازیده و در سطح دیگر شواهد شعری را بر اساس اندیشه‌های انتقادی خویش زیر بوتۀ نقد برده است. فن نقد نزد حیلمی اغلب فرستنده / شاعرمحور و در برخی موارد پیام‌محور است. واپسین بخش پژوهش به تبیین گویی ­هایی از سبک‌شناسی نقد او می‌پردازد که گاه با «ادراک بی چگونه» و مبالغه و اطلاق‌گرایی همراه است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

ابن جعفر، ق. ( بی.تا). نقد الشعر، تحقیق و تعلیق محمد عبدالمنعم الخفاجی. بیروت: دارالکتب العلمیة.
أوزون، م. (بی.تا). بدایة الأدب الکردی. ترجمۀ دلاور زنگی. [بی مشخصات نشر].
بەسیر، ک.ح. (٢٠١٥). مێژووی ڕەخنەسازی. چاپی یەکەم. هەولێر: غەزەڵنووس.
بهار، م. (1349). سبکشناسی. ج.2. چاپ سوم. تهران: امیرکبیر.
پشابادی، ی. (2021). «النظریة الأدبیة الحدیثة فی النقدین الکردی و العربی فی ضوء آراء شیخ نوری شیخ صالح و نازک الملائکة». مجلة الآداب. العدد 136 (آذار). صص 19-48.
حیلمی، ڕ. (٢٠١٠). شیعر و ئەدەبیاتی کوردی. 2بەرگ. چاپی دووهەم. هەولێر: ئاراس.
حیلمی، ن. (٢٠٠٥). بەسەرهاتی ڕەفیق حیلمی، پێداچوونەوەی کەژاڵ ئەحمەد. سلێمانی: وەزارەتی ڕۆشنبیری.
خەزنەدار، م. (٢٠٠٥). مێژووی ئەدەبی کوردی. بەرگی ٦. چاپی یەکەم. هەولێر: ئاراس.
رودکی، ا. (1376). دیوان رودکی. براساس نسخۀ سعید نفیسی و ی.براگینسکی. تهران: نگاه.
ریما م. (1393). دانشنامه نظریههای ادبی معاصر. ترجمۀ مهران مهاجر، محمد نبوی. چاپ پنحم. تهران: آگه.
سه‌جادی، ع. (1396). نرخشناسی. چاپ اول. سنندج: انتشارات کردستان.
شفیعی کدکنی، م. (1375). صور خیال در شعر فارسی. چاپ ششم. تهران: آگاه.
 . (1383). «ادراک بی چگونه هنر». مجلۀ بخارا. ش 38. صص 189-196.
شێخ ساڵح، ش. (١٩٢٦). «ادبیات کردی». ژیان. سال 1. ژ 46. ١٦ کانوونی یەکەم.
صفوی، ک. (1390). از زبانشناسی به ادبیات. 2 جلد. تهران: سوره مهر.
. (1398). آشنایی با نظریههای نقد ادبی. چاپ اول. تهران: علمی.
عنصرالمعالی، ک. (1378). قابوسنامه. مصحح غلامحسین یوسفی. تهران: علمی و فرهنگی.
فتوحی، م. (1380). «تعریف ادبیات». مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی. شمار. 32. بهار 80. صص 171-196.
کردو، ق. (1394). تاریخ ادبیات کردی. چاپ اول. قم: عموعلی.
ل.شوکینگ، ل. (1373). جامعهشناسی ذوق ادبی. ترجمۀ فریدون بدره‌ای. چاپ نخست. تهران: توس.
محەمەدعەبدوڵڵا، س. (٢٠١١). «ئەکتیڤیەتی چەمکی ڕەخنەی ئەدەبی له ڕۆژنامە و گۆڤاره کوردییەکانی کوردستانی عێراق-کرمانجی ناوەڕاست ١٩٢٥-١٩٧٠». گۆڤاری زانکۆی سلێمانی. ژ.٣١. ئازار. بەشی B. لل٤٣-٨٤.
مصطفی رسول، ع. (2010). الواقعیة فی الأدب الکردی. ط.2. أربیل: آراس.
نورگوا، ن. (1394). فرهنگ سبکشناسی. ترجمۀ احمد رضایی و مسعود فرهمند. چاپ اول. تهران: مروارید.
یوشیج، نیما (علی اسفندیاری نوری). (1368). درباره شعر و شاعری. گردآوردۀ سیروس طاهباز. تهران: دفترهای زمانه.
 
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

فایل‌های تکمیلی/اضافی

  • تاریخ دریافت 11 خرداد 1400
  • تاریخ بازنگری 30 مهر 1400
  • تاریخ پذیرش 18 اسفند 1400