بازآفرینی اسطورۀ بندهشی و مزدایی آفرینش در داستان ضحاک

نوع مقاله : مقاله پژوهشی.

نویسندگان

1 پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تهران

2 فردوسی مشهد

چکیده

در این جستار از طریق مقایسة عناصر ساختاری اسطورۀ مزدایی آفرینش با داستان ضحاک از شاهنامه، به اثبات این فرضیه پرداخته شده است که داستان ضحاک در حقیقت الگوبرداری مجددی از اسطورۀ آفرینش است. در راستای این هدف، نخست خلاصه‌ای از اسطورۀ آفرینش در قالب تقسیم‌بندی سه‌گانه‌ای روایت و پس از آن با تقسیم داستان ضحاک به سه پارۀ مشخص، این نتیجه مطرح شده است که برش‌های سه‌گانۀ داستان ضحاک بر سه دورۀ سه‌هزارسالۀ مورد بحث قابل تطبیق است و زروان، اهریمن، اورمزد و کنش‌های آنها به ترتیب در قالب شخصیت‌ها و کردارهای داستانی جمشید، ضحاک و فریدون بازآفرینی شده‌اند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Tracing the Zoroastrian and Bundaheshn Creation Myth in the Story of Zahhak

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Jahanpour 1
  • Leila Haghparast 2
چکیده [English]

This article aims to show that the recent story of Zahhak is in fact a re-modeling of the creation myth. This theory is proved through the comparison of the structural elements of the Zoroastrian myth of creation with the story of Zahhak from the Shāhnāma. For this purpose, initially, a summary of the creation myth is presented in three parts. Then, it is concluded that the triple division of Zahhak’s story corresponds to the three-thousand-year period of the creation myth. The comparison will subsequently reveal that Zurvan, Ahriman, Urmazd and their functions are recreated in the functions and characteristics of Jamshid, Zahhak, and Fereidoon respectively.

کلیدواژه‌ها [English]

  • the Shāhnāma
  • creation myth
  • Ahriman
  • Urmazd
  • Zahhak
  • Fereidoon