Most scholars who have studied Saadi’s works have regarded his mastery of sahl-e momtaneʿ (“deceptively simple” expression) as one of the most distinguished features of his poetry and prose, and have discussed its nature and the mechanisms through which it is achieved. The present study is based on the hypothesis that one of Saadi’s essential devices in creating sahl-e momtaneʿ is the rhetorical figure of allusion (kenāyah). This research examines those ghazals and verses that previous scholars, in books and academic articles, have cited as examples of Saadi’s sahl-e momtaneʿ style. The findings indicate that, among various rhetorical techniques, Saadi shows a particular inclination toward the use of allusion. Rooted in folk culture, this device draws upon the resources of everyday language and collective experience. Through his close engagement with the social and cultural life of his community, Saadi skillfully appropriates these folk expressive tools and employs them to convey the most complex ideas in a colloquial and accessible language. It is precisely here that Saadi’s great artistic achievement lies: the creation of elevated literary discourse through one of the most prominent materials of folk culture, and the presentation of profound human concepts to the broadest audience through a simple mode of expression.
Authors retain the copyright. This is an open access article distributed under Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0). https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/
انوری، ح. (1384)، شوریده و بی‌قرار: دربارهٔ سعدی و آثار او، تهران: قطره.
جعفری، ع. (1394)، «سبک زبانی غزلیّات سعدی»، بهارستان ادب، سال دوازدهم، شمارهٔ 28، بهار و تابستان، صص: 68‑49.
حسن‌لی، ک. (1389)، دریچهٔ صبح: بازشناسی و زندگی سخن سعدی، تهران: خانهٔ کتاب.
حمیدیان، س. (1393)، سعدی در غزل، چاپ سوم، تهران: نیلوفر.
خضری، ع.، بلاوی، ر.، و فتحی‌مقدّم، م. (1396)، «مطالعهٔ تطبیقی ساختار کنایه در زبان فارسی و عربی»، پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغت، سال 6، شمارهٔ 1، صص: 106 ـ 89.
خطبیی، ح. (1366)، فن نثر در ادب فارسی، تهران: زوار.
ترکاشوند، ف. (1397)، «عیارصفتسهلِممتنعدرشعرسعدیومتنبی (ازساختارگراییتاهرمنوتیکفلسفی)، فصلنامهٔ علمی ـ پژوهشی پژوهش‌های ادبیات تطبیقی، دورهٔ 6، شمارهٔ 3، صص: 63 ـ 45.
دادبه، ا. (1400)، «نگاهی به روش‌سهل ممتنع‌گویی و جایگاه سعدی در آن»،نشریه سعدی‌شناسی، شمارهٔ 9، صص: 55‑45.
دشتی، ع. (1339)، قلمرو سعدی، تهران: کتابخانهٔ ابن سینا.
ریپکا، ی. (1383)، تاریخ ادبیّات ایران، جلد اول، ترجمهٔ دکتر ابوالقاسم سرّی، چاپ اول، تهران: انتشارات سخن.
زرین‌کوب، ع. (1343)، با کاروان حله، تهران: آریا.
زرین‌کوب، ع. (1346)، شعر بی‌دروغ شعر بی‌نقاب: بحث در فنون شاعری سبک و نقد شعر فارسی، تهران: کتابخانهٔ ابن سینا.
سعدی شیرازی (1316)، گلستان، به تصحیح عبدالعظیم قریب، تهران.
سعدی شیرازی (1378)، کلیات سعدی، به تصحیح محمّدعلی فروغی، تهران: نشر هستان.
سعدی شیرازی (1388)، کلیات کامل اشعار، به کوشش فضل‌الله دروش، تهران: نگاه.
شبان قوچان عتیق، ک.، و طاووسی، م.، و ماحوزی.، م. (1389)، «صفات بلاغی با تکیه بر جنبه‌های کنایی آن در غزلیات سعدی شیرازی»، پژوهشنامهٔ نقد ادبی و بلاغت، سال 1، شمارهٔ 1، صص: 174 ـ 155.
شفیعی‌کدکنی، م. ر. (1370)، صورخیال در شعر فارسی، چاپ چهارم، تهران: آگه.
شمیسا، س. (1375)، سبک‌شناسی شعر، چاپ دوم، تهران: انتشارات فردوسی.
صدرالحفاظی، س. م. (1389)، «مختصات زبانی سبک خراسانی در گلستان سعدی»، فصلنامهٔ سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب)، سال 3، شمارهٔ 9، صص: 99 ـ 79.
صفا، ذ. (1364)، تاریخ ادبیات در ایران، جلد 3، بخش 1، تهران: فردوسی.
فتوحی رود معجنی، م. (1390)، «جادوی نحو در غزل سعدی»، سعدی‌شناسی، دفتر چهاردهم: ویژهٔ غزل، صص: 170‑159.
فتوحی رود معجنی، م. (1397)، «بلاغت حذف در غزل سعدی»، نشریه سعدی‌شناسی، شمارهٔ 6، صص: 48‑18.
کزازی، م. ج. (1368)، بیان: زیبایی‌شناسی سخن پارسی، چاپ چهارم، تهران: مرکز.
ملک‌زاده، د. (1397)، «سهل‌وممتنع‌نویسی سعدی و میزان تأثیرش از انوری»،فصلنامهٔ علمی ـ تخصصی نامهٔ شهریار، دانشگاه شهریار آستارا، شمارهٔ ۳، زمستان ۹۷. روزنامهٔ اطلاعات.
موحد، ض. (1373)، سعدی، تهران: نیلوفر.
میردار رضایی، م. (1397)، فرآیند تکوین و تکامل تصویر از سبک خراسانی تا سبک هندی با تکیه بر شگردهای ترکیبی،رسالهٔ دکتری، به راهنمایی سیاوش حق‌جو. دانشکدهٔ ادبیات و زبان‌های خارجه، دانشگاه مازندران.
Mirdar Rezaei, M. (2026). A Note on Saʿdī’s Art of Sahl-e Momtaneʿ (being “Simple yet Inimitable”). New Literary Studies, 59(2), 103-132. https://doi.org/10.22067/jls.2026.89842.1624
MLA
Mirdar Rezaei, M. "A Note on Saʿdī’s Art of Sahl-e Momtaneʿ (being “Simple yet Inimitable”)", New Literary Studies, 59, 2, 2026, 103-132. doi: 10.22067/jls.2026.89842.1624
HARVARD
Mirdar Rezaei M. (2026). 'A Note on Saʿdī’s Art of Sahl-e Momtaneʿ (being “Simple yet Inimitable”)', New Literary Studies, 59(2), pp. 103-132. doi: 10.22067/jls.2026.89842.1624
CHICAGO
M. Mirdar Rezaei, "A Note on Saʿdī’s Art of Sahl-e Momtaneʿ (being “Simple yet Inimitable”)," New Literary Studies, 59 2 (2026): 103-132, doi: 10.22067/jls.2026.89842.1624
VANCOUVER
Mirdar Rezaei M. A Note on Saʿdī’s Art of Sahl-e Momtaneʿ (being “Simple yet Inimitable”). New Literary Studies. 2026;59(2):103-132 (In Persian). doi: 10.22067/jls.2026.89842.1624
