Sociological Understanding of the Traces of Social Oxidation in Simin Behbahani’s Poem

Document Type : Research Article

Authors

Mohammad Abbaszadeh ¹

Hadi Semsariye ²

Saeed Mobayyen Shahir ²

¹ Professor, Department of Social Science, Faculty of Law and Social Sciences, Tabriz University, Iran.

² PhD. Student of Economic Sociology and Development, Department of Social Science, Faculty of Law and Social Sciences, Tabriz University, Iran.

10.22067/jls.2026.95920.1763

Abstract

The concept of "social oxidation" as the main category of this research represents the erosion of social capital and structural crises of Iranian society during the life of Simin Behbahani - a famous contemporary Iranian poet. The aim of the research is to analyze the manifestations of social oxidation in the poetry of Simin Behbahani, focusing on the sonnet " Cheshm-e Lali Rang-e Khargushan ". The research with a hermeneutic approach, after reviewing fifty social sonnets of Behbahani's works, has chosen this poem as a study sample and examined its conceptual relationships based on the theories of Durkheim (anomy), Marx (alienation), Fukuyama and Putnam (social capital), Giddens, Seeman, Larsen and Goffman and relying on author-centered theory. The validity of the findings was also assessed by the validity of existing interpretations and the compatibility of paradigmatic assumptions. The results indicate that concepts such as erosion of social capital, social mirage, decline of social sunshine, feeling of powerlessness, and the tragedy of social spectacle are manifested in Behbahani's poetry using literary devices, and by marginalizing social development, it is closely related to the social crises of the 1940s-1960s, such as the occupation of Iran by the Allies, the 1953 coup, the political isolation of intellectuals, etc. The sociological analysis of this poem expresses the poet's spirit of social and political activism and concern, and his warning about the decline of social capital, the decline of civic participation, and the need to create social awakening at the societal level.The concept of "social oxidation" as the main category of this research represents the erosion of social capital and structural crises of Iranian society during the life of Simin Behbahani - a famous contemporary Iranian poet. The aim of the research is to analyze the manifestations of social oxidation in the poetry of Simin Behbahani, focusing on the sonnet " Cheshm-e Lali Rang-e Khargushan ". The research with a hermeneutic approach, after reviewing fifty social sonnets of Behbahani's works, has chosen this poem as a study sample and examined its conceptual relationships based on the theories of Durkheim (anomy), Marx (alienation), Fukuyama and Putnam (social capital), Giddens, Seeman, Larsen and Goffman and relying on author-centered theory. The validity of the findings was also assessed by the validity of existing interpretations and the compatibility of paradigmatic assumptions. The results indicate that concepts such as erosion of social capital, social mirage, decline of social sunshine, feeling of powerlessness, and the tragedy of social spectacle are manifested in Behbahani's poetry using literary devices, and by marginalizing social development, it is closely related to the social crises of the 1940s-1960s, such as the occupation of Iran by the Allies, the 1953 coup, the political isolation of intellectuals, etc. The sociological analysis of this poem expresses the poet's spirit of social and political activism and concern, and his warning about the decline of social capital, the decline of civic participation, and the need to create social awakening at the societal level.

Keywords

Social Oxidation

Structural hypertrophy

soft protest actions

Simin Behbahani

hermeneutics

Subjects

• folks

---

Authors retain the copyright and full publishing rights. This is an open access article distributed under Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).

References

اسماعیلی نیا، ف.، و سلطانی، ح.، و اسدی، ع. ر. (1396)، بررسی تطبیقی عوامل شعر سیاه در اشعار سیمین بهبهانی و نازک الملائکه، دو فصلنامه مطالعات تطبیقی فارسی- عربی، سال2، شماره 3، صفحات 9- 36.

الوانی، س. م.، و سیدنقوی، م. ع. (1381). سرمایه اجتماعی: مفاهیم و نظریه‌ها. مطالعات مدیریت بهبود و تحول، دوره9، شماره 34، صفحات 9-26.

ایمان، م. ت.،  و مرادی، گ. م. (1390). روش‌شناسی نظریه اجتماعی گافمن. جامعه شناسی زنان، سال2، شماره2، صفحات 59‑‏77.

آقایاری زاهد، ر.، و  نوری، ز. (1398). بررسی ادب اعتراض در شعر سنایی و مولوی با تأکید بر اعتراض‌های اجتماعی. زبان و ادبیات فارسی شفای دل، سال2، شماره4، صفحات 1-24.

بهبهانی، س. (1390): گزینه اشعار، تهران، نشر مروارید.

تاجبخش، ک.، و ثقفی، م.، و کوهستانی نژاد، م. (1382)، سرمایه اجتماعی و سیاست‌های اجتماعی، فصلنامه رفاه اجتماعی، تهران دانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی، سال سوم، شماره 10، صفحات 155- 199.

تفرجی یگانه، م.،  و علیزاده، س. (1403). بررسی زبانشناختی تقابل معنایی در اشعار سیمین بهبهانی. سومین همایش بین المللی ادبیات، زبان شناسی و علوم انسانی، همدان، صفحات 1-24.

تنهایی، ح. ا.، و خرمی، ش. (1389)، بررسی رابطه جامعه‌شناختی باورهای دینی و سبک زندگی براساس نظریه و روش گافمن مطالعه موردی کرمانشاه، فصلنامه پژوهش اجتماعی، سال 3، شماره 6، صفحات 19- 41.

توحیدفام، م.، و حسینیان امیری، م. (1388)، تلفیق کنش و ساختار در اندیشه گیدنز، یوردیو و هابرماس و تأثیر آن بر جامعه‌شناسی جدید، پژوهشنامه علوم سیاسی، سال چهارم، شماره سوم، صفحات 79- 107.

جلیلی، ف. (1394)، جلوه‌های تغزل در شعر سیمین بهبهانی. اردبیل: دهمین همایش بین المللی ترویج زبان و ادب فارسی، صفحات 1‑‏9.

حسن زاده موروثی، ب..، و  نوابخش، م.، و ادهمی، ع.ر. (1402). نقش سرمایه اجتماعی و کیفیت زندگی بر شادمانی و جلوگیری از فروپاشی خانواده. خانواده درمانی کاربردی، دوره4، شماره 4، صفحات 489-504.

حسن لی، ک.، و حیدری، م. (1385). بررسی عناصر زندگی معاصر در شعر سیمین بهبهانی، مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، دوره بیست و پنجم، شماره سوم، پیاپی 48، صفحات 85- 100.

داودی، ش.، و صفری، ج.، و فروزنده، م. (1403). بررسی نمادهای گیاهی و جانوری در اشعار سیمین بهبهانی. مطالعات ادبیات معاصر ایران، سال1، شماره3، صفحات 23-57.

دینی ترکمانی، ع. (1385). تبیین افول سرمایه اجتماعی. رفاه اجتماعی، سال6، شماره 23، صفحات 147-171.

رجب‌زاده، ا.، و کوثری، م. (1381). آنومی سیاسی در اندیشه دورکیم، علوم اجتماعی و انسانی، دوره19، ش 1، صفحات 31‑‏45.

رحیمی، س. م.، و شامیان ساروکلایی، ا.، و محابد، ز. ث. (1392). جلوه‌های رمانتیسم در شعر سیمین بهبهانی، پژوهشنامه ادب غنایی دانشگاه سیستان و بلوچستان، سال یازدهم، شماره بیست و یکم، صفحات 103- 124.

زاهدی، م. ج.، و شیانی، م.، و علی پور، پ. (1387). رابطه سرمایه اجتماعی با رفاه اجتماعی، فصلنامه علمی- پژوهشی رفاه اجتماعی، سال نهم، شماره 32، صفحات 109- 129.

شریفیان، م. (1384). نقش زبان در شعر سیمین بهبهانی، مجله زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان، سال سوم، صفحات 75- 99.

شیلینگ، ک.، و ملور، ف. ا. (1396). جاه طلبی جامعه‌شناسی، مترجم: میلاد رستمی، طاها عشایری، تهران، نشر جامعه‌شناسان.

طایفی، ش. (1394). نقد نشانه-معناشناختی اشعار سیمین بهبهانی. فصلنامه در دری، سال 5، شماره 16، صفحات 91‑‏106.

طیبی، ک.، و حیدری، ع.، و خسروی شکیب، م. (1401). تحلیل مفهوم «بیگانگی» در داستان‌های غلامحسین ساعدی با تکیه بر ماتریالیسم تاریخی دیالکتیکی مارکس، ادبیات پارسی معاصر، سال12، شماره1، صفحات 205-231.

عابدی، ک. (1397). سیمین بهبهانی شاعر و تکاپوگر مدنی. تهران: موسسه فرهنگی هنری جهان کتاب.

عباس‌زاده، م. (1389). تاملی بر اعتبار و پایایی در تحقیقات کیفی، جامعه‌شناسی کاربردی، سال 23، شماره پیاپی 45، شماره اول، صفحات 19 – 34.

عباس‌زاده، م.،و  بشیرپور، ر. (1391). بررسی مفاهیم جامعه‌شناختی سکون فرهنگی پیرسالاری و قوم مداری در ادبیات دده قورقود، فصلنامه علمی-پژوهشی مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دوره اول، شماره 4، صفحات 101– 130.

غفوری کله، س. م.، و محسنی تبریزی، ع. ر. (1397). تبیین جامعه‌شناختی تأثیر دینداری بر اشکال و موضوعات بیگانگی (از خود، از جامعه و از سیاست) در نزد شهروندان بالغ تهرانی، بررسی مسائل اجتماعی ایران، دوره نهم، شماره دوم، صفحات 185- 208.

فلاحی، ص. (1393). اعتراض اجتماعی در شعر قیصر امین پور. مطالعات زبان و ادبیات غنایی، سال41، شماره 11، صفحات 17‑‏24.

فیروزجائیان، ع. ا.، و علی بابایی، ی. (1392). فرسایش سرمایه اجتماعی و قانون گریزی در شهر تهران، مجله جامعه‌شناسی ایران، دوره چهاردهم، شماره 1، صفحات 128- 159.

کاظمی پور، ع.ا.، و گودرزی، م. (1401). فراز و فرود اعتماد در ایران طی نیم قرن اخیر: نگاهی به روندها، علل و پیامدها، دو فصلنامه مسائل اجتماعی ایران، سال سیزدهم، شماره1، صفحات 181- 208.

کاکویی، صالح، ضیایی، حسام، یزدان پناه، مهرعلی (1401). بررسی و تحلیل هرمنوتیکی اشعار حافظ، پژوهشنامه ادب غنایی دانشگاه سیستان و بلوچستان، سال 20، شماره 38، صفحات 221- 252.

کریمی، ز.، و سپهری، س.، و شمالی اسکویی، آ.، و حاجیها، ا. (1402). تحلیل و واکاوی نظریۀ علاقۀ اجتماعی در اشعار سیمین بهبهانی بر اساس روانشناسی فردگرای آدلر. سبک شناسی نظم و نثر فارسی، سال 16، شماره10، صفحات 264‑‏284.

کوئن، ب. (1990). درآمدی به جامعه‌شناسی. مترجم: ثلاثی، محسن (1396). تهران: توتیا، چاپ سی و هفتم.

مبین شهیر، س.، و حیاتی، ص.، و محمدپور، ا. (1403). فهم ردپای کنشگر سبز در شعر سهراب سپهری با عنوان آب را گل نکنیم، جغرافیا و روابط انسانی، دوره7، شماره3، صفحات 53-63.

محمدی صیفار، م. (1392). مکتب فرانکفورت (نظریه انتقادی) ارزیابی انتقادی مبانی نظری (فلسفی)، نشریه معرفت فرهنگی اجتماعی، سال چهارم، شماره سوم، پیاپی 15، صفحات 93- 114.

محمدی، ن.، و حاضری، ع. م. (1395). تحلیل فرم و محتوای اندیشه روحانیون معاصر در خصوص نسبت دین و سیاست، با تأکید بر نظریه زیمل، نشریه پژوهشنامه علوم سیاسی، سال یازدهم، شماره چهارم، صفحات 125 – 152.

نادری، ح.، و بنی فاطمه، ح.، و حریری اکبری، م. (1388). الگوسازی ساختاری رابطه بین بیگانگی و بی تفاوتی اجتماعی، مجله علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، سال ششم، شماره دوم، صفحات 25 – 59.

واعظی، ا. (1379)، چیستی هرمنوتیک، نشریه ذهن، دوره1، شماره3، صفحات 115 – 149.

یعقوبی جنبه سرایی، پ.، و حسینی مؤخر، س. م.، و احمدی، ش. (1398). تلقی‌های بوطیقایی فروغ فرخزاد و سیمین بهبهانی، متنی و فرامتنی، مجله شعرپژوهی (بوستان ادب) دانشگاه شیراز، سال یازدهم، شماره 1، صفحات 175- 196.

یعقوبی چوپری، ع. (1396). زبان استعاری و بینش جامعه‌شناختی اروینگ گافمن، مطالعات جامعه‌شناختی، دوره 24، شماره 1، صفحات 149-170.

Frommel.j., Johnson, D., Mandryk, R. L. (2023), How perceived toxicity of gaming communities is associated with social capital, satisfaction of relatedness, and loneliness, Computers in Human Behavior Reports. 10,4-8.

Haugaard, M., and Ryan, K. (2007) ‘Power and Powerlessness’, in Contemporary Ireland: A Sociological Map, edited by S. O’Sullivan, Dublin: UCD Pres,1-496.

Nazari, S., Malek, f., Marzo, A., Bidokhti, A. (2022). The survey on the relationship between frustration and social relationships among patients with Thalassemia major in Tehran, Iran, International Journal of Africa Nursing Sciences, Volume 17,1-5.

Sandler, R. (2008). Simin Behbahani’s Poetic Conversations. Iranian Studies, 41(1), 47–60. doi:10.1080/00210860701786603.