تحلیلی بر بازتاب جشنها و عیدها در شعرفارسی*(تا سده هفتم)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی.

نویسندگان

دانشگاه اصفهان

چکیده

بر پایی جشنها و عیدها نشان پویایی وشادابی یک جامعه است. به گفتۀ محقّقان، در ایران پیش از اسلام جشنهای فراوانی برگزار می‌شده است که تعداد آن را تا بیست و چهار جشن ذکر کرده‌اند(صفا،بی تا:120). پس از ورود اسلام به ایران نیز عیدهای اسلامی به جشنهای ایرانی افزوده شده و با آداب و شکوه خاصی بر پا می‌شده است. در کتابهای تاریخی اطلاعات چندانی دراین باره نیامده است و تنها در آثاری چون تاریخ بیهقی می‌توان مطالب سودمندی یافت، اما در شعر فارسی از این آیینها و جشنها اطلاعات نسبتاَ فراوانی می‌توان به دست آورد و به چگونگی بر پایی آیین جشن وسرور در دربارها و میان مردم پی برد.
اگرچه بیشتر این شعرها در ستایش حکمرانان وبزرگان دربارهاست،اما از لا به لای آن می‌توان نکات سودمندی یافت که بررسی و تحلیل آن، ما را از چگونگی بر پایی وعوامل مؤثر در جشنها آگاه می‌کند و با روحیات و شادمانی و سرور مردم آشنا می‌سازد و رازماندگاری یا ناپایداری آن را می‌نمایاند.
از بازتاب این جشنها و عیدها درشعر فارسی می‌توان با اندیشه حاکمان درباری و روحیه مردم هم عصر آن آشنا شد و به اهمیت و ارزش آنها پی برد.
کلید واژه‌‌ها: جشن، نوروز، مهرگان، سده، عید، فطر، قربان.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The reflection of festivals and celebrations in Persian poetry

نویسندگان [English]

  • Hosein Aghaa Hoseini
  • Zahra Salehi Sadati
چکیده [English]

Festivals and celebrations are regarded as vitality and dynamism of each society. In pre-Islamic Iran, there have been as many as twenty four festivals. When Iranians accepted Islam, many Islamic festivals were added to these national festivals. Whereas one can find lots of information in Tarikh-e-Beihaghi, we can find little information in other historical books. Meanwhile there is quite a large amount of relevant information about Islamic and national festivals in Persian poetry, which in turn, provides the reader with adequate information on the ways these festivals and rites were held. Although most of these poems are merely a kind of glorifying and eulogizing the kings, rulers and authorities, one can find valuable information through reading these poems. By reading and analyzing these poems, one will be acquainted with the ways these festivals were held. These poems also provide us with helpful information about the vitality, merriment and contentment of the people and at the same time elucidate the secret of their permanence or elimination. Through studying the reflection of these festivals in Persian poetry, one can learn about the prevalent ideas in the monarchy as well.

Keywords: Eid-e-Norouz, Mehregan, Eid-e-Fetr, Eid-e-Ghorban.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Eid-e-Norouz
  • Mehregan
  • Eid-e-Fetr
  • Eid-e-Ghorban