قابلیّتهای تعزیه در تصویرپردازی نوین بررسی دو نسخة تعزیة مجلس درویش بیابانی و حضرت موسی (ع)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی.

نویسنده

چکیده

تعزیه به عنوان مهمترین شیوة نمایش مذهبی و آیینی در ایران از قابلیّتهای بسیاری برخوردار است که می‌تواند در اشکال گوناگون تصویر پردازی نوین رسانه ای مورد استفاده قرار گیرد. در این میان شاید تنها عنصر بسیار مهمی که تا کنون مورد توجّه قرار گرفته کارکرد فاصله گذاری در شیوة اجرایی است. اما با بررسی نسخ موجود از مجالس تعزیه، عناصر دیگری نیز قابل باز شناسی و استفاده هستند که مورد توجّه و بررسی علمی قرار نگرفته اند.
رابطة تعزیه و نمایش مذهبی در شکل عام آن و همچنین مضامین اصلی مطرح در تعزیه‌ها به شناخت هر چه بیشتر این عناصر و قابلیّتهای آن کمک می‌کند. ضمن آنکه وجود موسیقی به عنوان عامل بیانی و عنصری اجرایی، زمینه‌ای را فراهم می‌آورد که در یافتن نوعی لحن در آثار رسانه‌ای (تلویزیونی) همچون موسیقی تصویری (Music Video) می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد.
بررسی این عناصر مانند درهم ریزی زمانی، درهم ریزی مکانی، جابه جایی شخصیّتها، کارکرد موسیقی و نیز چگونگی تأثیرگذاری بر مخاطب، نشان می‌دهد که تعزیه قابلیّتهای ویژه ای در عرصة تصویرپردازی رسانه ای دارد. این مقاله با مطرح کردن یک نمونه ( مجلس درویش بیابانی و موسی (ع) ) و بررسی دو نسخه از آن تلاش می‌کند این قابلیّتها را بازشناسی کرده و تواناییهای آن را برای استفاده در تصویرپردازی نوین رسانه ای تبیین نماید.

عنوان مقاله [English]

The capabilities and functions of Ta’ziye in modern visualization:The study of two versions of Ta’ziye “Moses and the poor Pilgrim”

چکیده [English]

As the most important method of religious and ritual theater, Ta’ziye has many capabilities in Iran which can be used in different forms of modern visualization. The only element which has been studied in this kind of theater has been distancing in performance. Through studying the existent versions of Ta’ziye, one can find that there are other elements that have not been studied yet. The relationship between Ta’ziye and religious theater in their general form, and also the major themes of Ta’ziye, helps us to identify these capabilities better and better. Meanwhile, music as an expressive and performing element provides a basis that can be used in finding a new manner of expression in visual/dramatic works (music videos for example). Studying elements such as character replacement, transformation of time and place, function of music and the ways of affecting on audience, shows that Ta’ziye has special capabilities in visualization. The writers of this article have introduced a sample of Ta’ziye and studied two versions of it to present these capabilities