بررسی دلایل اجتماعی تشتّت روایات در بارۀ پادشاهی همای چهرزاد

نوع مقاله : مقاله پژوهشی.

نویسنده

پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی تهران

چکیده

همای چهرزاد به روایت حماسۀ ملی نخستین پادشاـ زن ایرانی است که سرگذشتش آمیزه ای از افسانه، حماسه و تاریخ است. او دختر،همسر و جانشین بهمن اردشیر، پسر اسفندیار و پادشاه ایران بود. حضور همای در نقش پادشاهی و رهبری سیاسی کشور، حضوری غیر متعارف و چالش برانگیز بود. تکثر و اختلاف روایات در مورد او چون ضبط 8 نامِ متفاوت، هویت یکسان پدر و همسر، رها کردن فرزند در رودخانه، یافتن فرزند، اختلاف در پادشاهی و مدت سلطنت و حتی ساختگی بودن شخصیت و پادشاهی او، موضوعی قابل بحث در حماسه، تاریخ و مطالعات زنان ایران است. از این رو در این جستار عامل این پراکندگی آرا و اطلاعات ریشه یابی و با خوانشی نو نقشِ جنسیتی همای و نگرش و واکنش سنتی جامعه به این تغییرِ نقش بیان شده است. در این تحلیل به این نتیجه رسیده‌ایم که موقعیت اجتماعی همای به عنوان زن ـ پادشا سبب تکثر روایات و رویدادهای زندگی او شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Examining the Social Reasons for the Incompatibility of Accounts Related to Homay Chehrzad’s Reign

نویسنده [English]

  • Rohangiz Karachi
چکیده [English]

According to the tradition and Ferdowsi’s Shāhnāma, the well-known Iranian national epic, Homay Chehrzad is the first Iranian sovereign queen of the Keyanid origin. Her life was an amalgamation of ancient Iranian myth, epic and history. She was the daughter, wife and successor to the throne of Bahman Ardeshir, son of Esfandiyār. The sovereignty of Homay was not expected by the society. Therefore, the unusual supremacy of a woman and her adopting the responsibility of the traditionally masculine office was a controversial and challenging experience. This might be the underlying reason behind the varying accounts and details associated with Homay: the eight names ascribed to her, the same identity of her father and husband, abandoning her child secretly in the river, her strange story of finding her son Darāb and different reports regarding her reign, many of which have been the subjects of hot debates in historical, feminist and epic fields. The aim of this article is to analyze various hypotheses regarding Homay’s private life and her reign within the framework of Feminist criticism. The study also intends to answer this question: Has Homey’s social status as a female sovereign caused diversity of narratives and alteration of her life events?

کلیدواژه‌ها [English]

  • Homay
  • Shāhnāma
  • Iran’s history
  • Iranian woman
  • gender role