جُستارهای نوین ادبی

جُستارهای نوین ادبی

شیوة طنزپردازی فرهاد حسن زاده بر مبنای نظریة ایوان فوناژی

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسندگان
1 فردوسی مشهد
2 دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشگاه شهید بهشتی
چکیده
طنز، یکی از مهم­ترین انواع ادبی است و از راه­های متنوّعی حاصل ­می­شود. یکی از نظریه­پردازان مشهور طنز، ایوان فوناژی، زبان­شناس و روان­شناس برجستة مجارستانی است که مفاهیم مختلف طنز و کارکردهای آن را تبیین و بررسی کرده است. ازآنجاکه نظریة فوناژی در مورد طنز، دارای مصادیق متنوّع و جامع است و نگاهی هم به بررسی طنز بر مبنای آرای روان­شناسی و زبان­شناسی دارد، معیاری مناسب برای بررسی طنز در آثار مختلف ادبی است. فوناژی در نگاهی جزئی­تر و دقیق­تر، میان طنزپردازی در ژانرهای مختلف ادبی و حتّی حوزه­های متفاوت ادبیات مانند ادبیات غنایی یا ادبیات کودک، تمایزاتی قائل است. فوناژی در یک تقسیم­بندی کلّی، طنزپردازی در ادبیات داستانی کودکان را به دو نوع اصلی «انحراف از معیار» و «بازی­های زبانی» تقسیم می­کند و برای هریک از آن‌ها، مؤلّفه­ها و مصادیقی قائل است. در این جستار، داستان­های فرهاد حسن­زاده در حوزة ادبیات کودک و نوجوان با توجّه به آراء فوناژی و تقسیم­بندی او در باب روش­های طنزپردازی در ادبیات داستانی کودک نقد و بررسی شده است. در این بررسی به این نتیجه رسیده‌ایم که حسن‌زاده، از مصادیق مختلف انحراف از معیار به‌ویژه اتّصال کوتاه و تخریب حدس به‌عنوان وجه­ غالب طنزپردازی استفاده کرده است.
کلیدواژه‌ها

پاینده، حسین. (1393). داستان کوتاه در ایران (جلد سوم: داستان‌های پسامدرن). تهران: نیلوفر.
حسن‌زاده، فرهاد. (1377). آهنگی برای چهارشنبه‌ها. تهران: کانون پرورش فکری کودک و نوجوان.
حسن‌زاده، فرهاد. (1378). هندوانه به شرط عشق. تهران: چرخ‌وفلک.
حسن‌زاده، فرهاد. (1382). همان لنگه‌کفش بنفش. تهران: کانون پرورش فکری کودک و نوجوان.
حسن‌زاده، فرهاد. (1389). دیو دیگ‌به‌سر. تهران: کانون پرورش فکری کودک و نوجوان. چاپ دوم.
حسن‌زاده، فرهاد. (1391ب). در روزگاری که هنوز پنجشنبه و جمعه اختراع نشده بود. تهران: چرخ‌وفلک.
حسن‌زاده، فرهاد. (1391الف). لبخندهای کشمشی یک خانوادة خوشبخت. تهران: چرخ‌وفلک.
خدابین، مریم؛ میرحسینی، زهره. (1395). «طنز و شیوه‌های طنزپردازی در داستان‌های کودک و نوجوان فرهاد حسن‌زاده». فصلنامه مطالعات ادبیّات کودک. سال اوّل. شماره 2. صص 73-53.
صفایی، علی؛ ادهمی، حسین. (1393). «نمود تکنیک‌های طنز در ساختار پیرنگ داستان‌های حسن‌زاده». فصلنامه پژوهش زبان و ادبیات فارسی. سال هفتم. شماره 32. صص 166-119.
کانلی، فرانسیس. (1383). «گروتسک». دائره‌المعارف زیبایی‌شناسی. ترجمة مشیّت علایی و دیگران. چاپ اول. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات هنری. صص 285.
کریچلی، سیمون. (1384). در باب طنز. ترجمه سهیل سمی. تهران: ققنوس.
محمدی، محمدهادی؛ قایینی، زهره. (1384). تاریخ ادبیات کودکان ایران. جلد 6. تهران: چیستا. چاپ دوم.
نشریه اینترنتی nojavanha.com(نوجوان‌ها). (1395). مصاحبه با استاد فرهاد حسن‌زاده.
نورتون، دونا. (1382). شناخت ادبیات کودکان. گونه‌ها و کاربردها از روزن چشم کودک. دوجلدی. تهران: ستاره سبز.
fonagy, Ivan and kawaguchi, yuji. (2002). Prosody and syntax, Amsterdam: john Benjamin.
Fonagy, Ivan. (1989). Psychology and human, Amsterdam: university of Amsterdam.
Fonagy, Ivan. (1996). the approaches of satire in the literature, Paris University: the linguistics journal, no 19, pp 106-121.
Fonagy, Ivan. (1998). satire as a language, Amsterdam: john Benjamin publishing company.
Fonagy, Ivan. (2001). Language within language, Amsterdam: john Benjamin publishing company.
Scholes, Walter. (2009). a glossary of linguistic approaches, London: Routledge. -
Smith, Aron. (2009). Fonagy and satire, oxford: the association of literature studies journal, no 69, pp 56-71.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 20 اردیبهشت 1396