جُستارهای نوین ادبی

جُستارهای نوین ادبی

تحلیلی بر ساختار روایت در رمان مکاتبه‌ای فارسی

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترا دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند،ایران.
2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران.
3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند،ایران.
4 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بیرجند، بیرجند،ایران.
چکیده
این پژوهش با هدف تحلیل ساختار روایی رمان‌های مکاتبه‌ای فارسی و تبیین نقش چندصدایی در این گونۀ ادبی، بر اساس نظریه چندصدایی میخائیل باختین به انجام رسیده است. حوزه نظری پژوهش، عمدتاً بر مفاهیم چندصدایی (Polyphony) و اختلاف آگاهی (Heteroglossia) باختین استوار است که بر اهمیت تعامل و همزیستی صداها و دیدگاه‌های مستقل در متن تأکید دارند. روش‌شناسی پژوهش، ترکیبی از رویکرد توصیفی-تحلیلی و مطالعات موردی بر روی نمونه‌های شاخص رمان مکاتبه‌ای فارسی است. در این راستا، ماهیت ارتباطی فرم مکاتبه‌ای (نامه، ایمیل، پیامک و غیره) به‌عنوان بستر اصلی ظهور چندصدایی موردبررسی قرار گرفته است. یافته‌های مشخص پژوهش نشان می‌دهند که ساختار مکاتبه‌ای به‌طور ذاتی ظرفیت بالایی برای ایجاد و نمایش صداهای متعدد و متمایز شخصیت‌ها دارد؛ امری که به‌طور مستقیم بر افزایش تعلیق روایی، غنای شخصیت‌پردازی و بازنمایی پیچیدگی واقعیت تأثیر می‌گذارد. همچنین، پژوهش نشان داد که تحول فرم مکاتبه‌ای به سمت رسانه‌های نوین، این قابلیت چندصدایی را در ادبیات معاصر ایران تقویت کرده و امکاناتی نوین برای بسط معنای روایت فراهم آورده است. درنهایت، این مطالعه تأیید می‌کند که رمان مکاتبه‌ای، با بهره‌گیری از فرم و چندصدایی، به‌گونه‌ای برجسته در اعتلای ساختار و گونه‌های روایی در ادبیات معاصر ایران نقش ایفا کرده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

Authors retain the copyright and full publishing rights. This is an open access article distributed under Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).

اخوت، ا. (1401). ای نامه. جهان کتاب.
اخوت، م. ر. (1396). نام‌ها و سایهها. چاپ پنجم. آگه.
ایبرمز، ‌‌‌ام.اچ.، و گالت هرفم، ‌ج. (1387). فرهنگ توصیفی اصطلاحات ادبی. مترجم سعید سبزیان. انتشارات رهنما.
بالائی، ک. (1373). پیدایش رمان فارسی. مترجم مهوش قویمی و نسرین خطاط. معین.
تودوروف، ت.(1377). منطق گفتگویی. مترجم داریوش کریمی. نشر مرکز.
تولان، م. (1393). روایت شناسی. مترجم سیده فاطمه علوی و فاطمه نعمتی. چاپ دوم. سمت.
حجازی، م. (1339). هما. چاپ پنجم. ابن‌سینا.
شکری، ف. (1386). واقعگرایی در ادبیات داستانی. نگاه.
عسگری، ح. (1399). پریدخت. مهرستان.
کوش، س. (1396). اصول و مبانی تحلیل متون ادبی. مترجم حسین پاینده. مروارید.
گری، م. (1382). فرهنگ اصطلاحات ادبی. مترجم منصوره شریف‌زاده. پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
مسعود، م. (1357 الف). گلهایی که در جهنم میروید. انتشارات جاویدان.
مسعود، م. (1357 ب). بهار عمر. انتشارات جاویدان.
مشیر‌زاده، ح. (1383). مقدمهای بر مطالعات زنان. مطالعات فرهنگ.
میر صادقی، ‌ج.، و میر صادقی، ‌م. (1377). واژه‌نامۀ هنر داستان‌نویسی. کتاب مهناز.
میر عابدینی، ح. (1392). تاریخ ادبیات داستانی ایران. سخن.
نامورمطلق، ب. (۱۳۸۷). گفتگومندی و چندصدایی: مطالعه پیشابینامتنیت باختینی. پژوهشنامه علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی، ۵۷، صص 397-414.
نفیسی، س. (1338). فرنگیس. چاپ پنجم. بنگاه اندیشه.
وات، ا. (1379). پیدایی قصه. مترجم ناهید سرمد. نشر علم.
یثربی، چ. (1401). پستچی. قطره.
یزدانی، م. (1402). نامههای گاندو تمساحی از سیستان و بلوچستان. چاپ پنجم. نردبان.
یونسی رستمی، م. ت.، و عبدی، آ. (1394). بررسی تطبیقی مضامین مشترک در چهار رمان مکاتبه‌ای (نامه‌های ایرانی، رنج‌های ورتر جوان، نامه‌های عاشقانه یک پیامبر و مجنون لیلی). پژوهش‌های تطبیقی زبان و ادبیات ملل. سال 1. ش 2 . صص 66-83.
Altman, J. G. (1982). Epistolarity. Approaches to a Form. Columbus: Ohio State University Press.
Bray, J. (2003). The epistolary novel: Representations of consciousness. Routledge.
Gubernatis, C. (2007). The epistolary form in twentieth-century fiction (Doctoral dissertation, The Ohio State University).
Glatz, C (2020). Forms and functions of the epistolary mode in contemporary fiction in English/vorgelegt von Christina Glatz (Doctoral dissertation, Karl-Franzens-Universität Graz).
Kauffman, Linda S. Special delivery: Epistolary modes in modern fiction. University of Chicago Press, 1992.
Koepke, W. (1990). Epistolary fiction and its impact on readers: Reality and illusion. In F. Burwick & W. Pape (Eds.), Aesthetic illusion: Theoretical and historical approaches (pp. 263–274). Berlin: Walter de Gruyter.
Löschnigg, M., and Rebekka Schuh. (2018). The Epistolary Renaissance: A Critical Approach to Contemporary Letter Narratives in Anglophone Fiction. Berlin: Boston: De Gruyter.
Melville Logan, p. [General Editor] (2011). The encyclopedia of novel. Uk. black wells.
Rosbottom, R. C. (1977). Motifs in epistolary fiction: analysis of a narrative sub-genre. L'Esprit createur17 (4), 279-301.
Rosenmeyer, P. A. (2013). The epistolary novel. In Greek Fiction (pp. 146-165). Routledge.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.
دوره 58، شماره 3
زمستان 1404
صفحه 207-179

  • تاریخ دریافت 21 آذر 1403
  • تاریخ بازنگری 14 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 29 دی 1404