جُستارهای نوین ادبی

جُستارهای نوین ادبی

نقد و بررسی مقالات تاریخ ادبیاتی منتشر شده در مجلۀ جستارهای نوین ادبی از آغاز تا سال 1403

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسنده
استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
چکیده
پرسش اصلی مقاله آن است که مقالات تاریخ ادبیاتی در مجلۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد از آغاز انتشار (1344) تا سال 1403 چه وضعیتی دارند؟ برای یافتن پاسخ و بر اساس شیوۀ توصیفی – تحلیلی ابتدا به سراغ مدیریت مجله می‌رویم. مدیرمسئول، سردبیر و هیئت تحریریه سیاست‌گذاران مجله هستند و خط‌مشی مجله را تعیین می‌کنند. در بخش دوم، سعی کرده‌ایم دوره‌های انتشار مجله را بر اساس متغیرهای برون‌متنی و تغییرات درون‌نهادی تعیین کنیم. با اندکی اغماض می‌توان هر دهه از بازۀ زمانی مذکور را یک دوره قلمداد کرد. در این بخش نشان داده‌ایم که در هر دوره بسامد انتشار مقالات تاریخ ادبیاتی چگونه بوده است. مسألۀ بعدی رویکرد نویسندگان مقالات تاریخ ادبیاتی است. در بین مقالات هفت رویکرد اصلی سراغ جستیم: اسنادی‑توصیفی، اسنادی‑تحلیلی، تطبیقی، ژانری، تحلیل گفتمان، نظریه‌پردازی و تاریخ ادبیات دریافت. هم‌چنین به این پرسش هم پرداختیم که نویسندگان مقالات در چه زمینه‌هایی مباحث تاریخ ادبیاتی را مطرح کرده‌اند. بررسی ما نشان می‌دهد که آن‌ها نُه زمینۀ اصلی را برگزیده‌اند: زندگی‌نامه‌ای، حماسی، عرفانی، بررسی‌های برون‌متنی، گونه‌شناسی، تطبیقی، تذکره‌پژوهی، ادبیات معاصر، ادبیات عامیانه و نظریه‌پردازی. میزان توجه به این زمینه‌ها در دهه‌های موردبررسی پرسش نهایی مقاله است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

Authors retain the copyright and full publishing rights. This is an open access article distributed under Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).

رستگار فسائی، م. (1372). انواع نثر فارسی. سمت.
دو برو، ه. (1389). کتاب ژانر. ترجمۀ فرزانه طاهری. مرکز.
زرقانی، س. م.، و قربان‌صباغ، م.  ر. (1389). نظریۀ ژانر. هرمس
زرقانی، س.  م. (1388). تاریخ ادبی ایران و قلمرو زبان فارسی. سخن.
زرقانی، س.  م. (1404). از تذکره به تاریخ ادبیات، سیر تکوین، تحول و تغییر مفروضات بنیادین. ثالث.
فتوحی رودمعجنی، م. (1382). بررسی و نقد تاریخ ادبیات‌نگاری در ایران در کتاب ماه ادبیات و فلسفه، ش 58، صص 49 ‑‏‏‏32.
فتوحی رودمعجنی، م. (1388). نظریه تاریخ ادبیات، با بررسی انتقادی تاریخ ادبیات‌نگاری در ایران. سخن.
فراو، ج. (1398). ژانر. ترجمۀ لیلا میرصفیان. علمی و فرهنگی.
مجلۀ دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی از سال 1344 تا 1403 ش.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.
دوره 58، شماره 3
زمستان 1404
صفحه 32-5

  • تاریخ دریافت 01 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری 05 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش 05 بهمن 1404