مطالعات عصر صفوی در کارنامۀ گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد

نوع مقاله : مقالۀ مروری

نویسنده

سیده فاطمه حسینی

دانشجوی دکترا گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

10.22067/jls.2026.96354.1772

چکیده

این جستار گزارشی است از فراوانی و چگونگی مطالعات عصر صفوی در کارنامۀ علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد از سال تأسیس آن در 1334 تا مهر 1404 خورشیدی. در این مقاله، با نگاهی تحلیلی‑آماری، تمامی مطالعات انجام‌یافته در این گروه آموزشی (شامل کتاب، مقاله، رساله و پایان‌نامه) را که مرتبط با دورۀ صفویه بوده است از چهار منظر 1) بازۀ تاریخی و جغرافیایی، 2) منابع و پیکرۀ تحقیق، 3) موضوع و رویکرد، 4) عوامل و زمینۀ شکل‌گیری، بررسی کرده‌ایم تا دریابیم پژوهش‌های انجام‌یافته بیشتر به کدام بازۀ تاریخی و کدام بخش از قلمرو ادبی عصر صفویه پرداخته‌ و کدام منابع عصر صفویه را بررسیده‌اند؟ رویکردهای پژوهشگران با پیشینۀ مطالعات عصر صفوی و نگرگاه‌های غالب پیرامون ادبیات و تاریخ صفویه چقدر همسو بوده است؟ از رهگذر این بررسی و ارزیابی، موضوعات پژوهشی برجسته و خلأهای پژوهشی موجود در حوزۀ مطالعات ادبی صفویه روشن گشته است.

کلیدواژه‌ها

عصر صفوی

سبک هندی

دانشگاه فردوسی مشهد

---

Authors retain the copyright and full publishing rights. This is an open access article distributed under Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).

مراجع

حسینی، سیده فاطمه. (1403). «تحول سبک صائب تبریزی براساس اشعار دو دستنویس 1059ق و 1083ق». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. به راهنمایی محمود فتوحی. دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی.

خسروان، محمدحسین. (1356). «نقد و بررسی شعر صائب». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. به راهنمایی غلامحسین یوسفی. دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی.

رضوانیان، قدسیه و کیانی، هاله. (1396). ارزیابی انتقادی مقالات ادبی دانشگاهی از دیدگاه هژمونی ایدئولوژیک و روش‌شناسی. نقد ادبی. س 10. ش 37. صص 59-88.

شفق، هما. (1399). «بررسی کانون ادبی مشهد در عهد سلطان ابراهیم میرزا صفوی». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. به راهنمایی محمود فتوحی. دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی.

صنیعی، فرزانه. (1401). «تصویرشناسی ایرانیان در سفرنامۀ رافائل دومان». پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. به راهنمایی احسان قبول. دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی.

فتوحی رودمعجنی، محمود. (1400). درآمدی بر ادبیات‌شناسی: راهنمای رشتۀ زبان و ادبیات فارسی. ویراست دوم. تهران: سخن.