نقدی بر اصطلاح «موسیقی معنوی» شعر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی.

نویسنده

عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان مشهد

چکیده

چکیده:
یکی از عناصر مهم کلام منظوم، که تقریبا در همه تعاریف شعر دیده می شود، موسیقی آن است. موسیقی شعر را می توان در سه ساحت «موسیقی بیرونی، کناری، و درونی» خلاصه کرد. طرح اصطلاح «موسیقی معنوی شعر» که اول بار از سوی محمد رضا شفیعی کدکنی ارائه شد، پیشنهادی بود که بر آن سه نوع موسیقی شعر، علاوه می‌شد و اکنون بیش از سه دهه از سابقه این پیشنهاد می‌گذرد و آن را در همه چاپ‌های کتاب «موسیقی شعر» در طی این سال‌ها می‌توان دید. در مقاله حاضر برهان‌های ارائه شده این طرح مورد بررسی و نقد قرار می‌‌گیرد. نتیجه سخن این است که اتکا به تعبیر واژه «موسیقی» از سوی اخوان الصفا در «رسایل» و همچنین بحث صنعت «جناس معنوی» در برخی کتب بدیعی نمی‌تواند مبانی محکمی برای طرح اصطلاح موسیقی معنوی شعر باشد؛ چرا که تعبیر اخوان الصفا جنبه ذوقی دارد و نه علمی؛ و مبانی صنعت «جناس معنوی» نیز با آنچه در باب «موسیقی معنوی» ارائه شده است، کاملاً متفاوت است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A critique of the term "spiritual music" of poetry

نویسنده [English]

  • javad mohaghegh neyshabouri
Farhangian University of Mashhad
چکیده [English]

Abstract:

One of the important elements of poetic speech is its music, which is demonstrated in three areas of external, lateral, and internal music. The term "spiritual music of poetry" by Professor Mohammad Reza Shafiee Kadkani has a history of more than three decades, which has been presented in all editions of the book "Music of Poetry". In this paper, arguments presented this plan is studied. The conclusion is that the reliance on the interpretation of the word "music" by the Akhavan Al-Safa in "Resa'il" and also the discussion of the art of " Pun of spiritual" in some original books cannot be a strong foundation for the term spiritual music of poetry. Because the interpretation of Akhavan Al-Safa has a taste aspect and not a scientific one; And the basics of the art of " Pun of spiritual " are quite different from what is said about "spiritual music."

کلیدواژه‌ها [English]

  • Music of poetry
  • Shafiee Kadkani
  • Spiritual Music
  • Pun of spiritual