جُستارهای نوین ادبی

جُستارهای نوین ادبی

بحثی درباره کرگ و گرگ با نگاهی به تصحیح تازه دیوان قطران تبریزی

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسنده
عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات دانشگاه شهید بهشتی
چکیده
در این مقاله نشان داده‌ایم که چگونه یکی از ویژگی‌های رسم‌الخط فارسی در ادوار گذشته، خواندن برخی مواضع نسخه‌های خطی را به چالش تبدیل کرده و موجب بدخوانی‌هایی شده است. این ویژگی تشابه دو حرف ک و گ است که در دوره‌های مختلف گاه بدون هیچ نشانة تمایزبخشی، کاملاً شبیه به هم نوشته شده‌اند و صورت نوشتاری برخی کلمات را که تنها در همین دو حرف اختلاف دارند، یکسان ساخته‌اند. تمرکز ما به طور ویژه بر نام دو جانور، کرگ (کرگدن) و گرگ است که در شعر قطران تبریزی، شاعر سده ۶ق، نیز به کار رفته‌اند و ما، هم به واسطه متن‌های کهن مرتبط با جانوران و هم از طریق متون ادبی که بازتاب‌دهندة این آگاهی‌های جانوری بوده‌اند، از ویژگی‌های آن‌ دو در نظر قدما آگاهیم. با این حال، مصححان دیوان تازه‌انتشاریافتة قطران در مواضعی در تشخیص این دو جانور به خطا افتاده‌اند. در اینجا با بهره‌گیری از برخی آگاهی‌های جانوری و همین‌طور برخی باهم‌آیی‌ها در سنّت‌های متنی فارسی و عربی و ادبیات پهلویِ پس از اسلام، برای خوانش صحیح کلمه مؤیداتی پیش نهاده‌ایم.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 10 تیر 1405

  • تاریخ دریافت 30 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 05 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 10 تیر 1405