ممدوحان دقیقی و نگاهی دیگر به تاریخ وفات او

نوع مقاله : مقاله پژوهشی.

نویسنده

فرهنگستان زبان و ادب فارسی

چکیده

آگاهی ما از احوال و روزگار ابومنصور دقیقی بسیار اندک است. مطالب آشفته و نادرست عوفی در لباب‌الالباب و نیز تحریف بیتی از قصیدۀ داغگاه فرخی سیستانی دربارۀ دقیقی، سبب شده است که پژوهشگران و محققان تاریخ ادبیات به بی‌راهه بروند و تاریخ‌ حیات و روزگار دقیقی را از نیمه‌های نیمۀ اول قرن چهارم هجری تا نیمه‌ های نیمۀ دوم همان قرن بدانند. علاوه براین، دریافت نادرستی که بر مبنای ابیاتی از فردوسی دربارۀ مرگ دقیقی در اذهان حاصل شده، عاملی اساسی و مؤثر در تخلیط‌ها و آشفتگی‌های روی‌داده دربارۀ تاریخ و روزگار دقیقی است. توجه به اشعار مدحی دقیقی و زمان زندگی ممدوحانش و نیز تعبیر درست بیت فرخی سیستانی با توجه به تصحیح حافظ محمودخان شیرانی، نادرستی تاریخ‌های داده شده را روشن می‌سازد. بر این اساس، این مقاله به این نتیجه رسیده است که به‌احتمال بسیار، دقیقی در سال‌های 280 تا 285 ق متولد شده و هنگام مرگ (به سال 341 ق) حدود پنجاه تا پنجاه‌وپنج سال داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Admirers of Daghighi and another Look at the Date of his Death

نویسنده [English]

  • Fatholla Mojtabaie
Academy of Persian Language and Literature
چکیده [English]

Abstract
Our understanding of the life of Abu Mansour Daghighi is very inadequate. Owfi’s conflicting and incorrect words in Libab al-albab as well as the distortion of a verse from Farrokhi Sistaani’s “Daghgaah” ode to Daghighi have misguided scholars of literary history, misleading them to consider Daghighi’s lifetime to have started since the first half of the fourth century AH until the second half of the same century. Additionally, the incorrect perception resulted from the verses by Ferdowsi on Daghighi’s death was a substantial factor in confusions occurred on Daghighi’s time of life. Paying attention to Daghighi’s praise poems, the lifetime of his praised subjects and the correct interpretation of Farrokhi Sistaani’s verse with respect to the correction done by Hafez Mahmoudkhan Shiraani would clarify the inadequacy of the given dates. Accordingly, it is concluded in this study that Daghighi was most probably born between the years 280-285 AH and died at approximately the age of 50-55 (on 341 AH).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Daghighi Tousi
  • Mahmoudkhan Shiraani
  • Libab al-albab
  • Shahnameh
  • Daghighi’s Life and Death