مطالعة تطبیقی تصاویر تخیّلی فیلم نامة پستچی و نمایش نامة ویتسک براساس نظریّة تخیّل شناسانة ژیلبر دوران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی.

نویسندگان

دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

امروزه مطالعات تطبیقی در حوزة اقتباسی از اهمّیّت زیادی برخوردارند و اقتباس از ادبیّات داستانی بستر مناسبی برای رشد هنر به ­ویژه هنر سینما ایجاد کرده و تعامل سینما و ادبیّات باعث پرمخاطب شدن اثر اقتباسی شده است. در این پژوهش با در نظر گرفتن تعامل ادبیّات و سینما به مطالعة اقتباس ادبی فیلم­نامة پستچی، نوشتة داریوش مهرجویی از نمایش­نامة آلمانی ویتسک، اثر کارل گئورک بوخنر، پرداخته و با روش توصیفی – تحلیلی براساس نظریّة ژیلبر دوران تصاویر تخیّلی آن­ ها را بررسی کرده­ ایم تا با دسته ­بندی تصاویر در دو منظومة روزانه و شبانة تخیّل، تحوّلات تصاویر اثر اقتباسی را نسبت به اثر مبدأ و نقش جامعه را به عنوان عامل تأثیرگذار بر این تغییرات بیان کنیم. با تفسیر تصاویر دو اثر به این نتیجه رسیده ­ایم که با وجود تلاش ­های مهرجویی در بومی­سازی اثر و هدف وی در آفرینش تصاویری مطابق با فرهنگ ایرانی، ساختار نظام تخیّلی تصاویر فیلم­نامه به نمایش­نامه نزدیک است و مهرجویی با ایجاد تحوّل در تصاویر، موفّق به خلق فضای جدید شده است. او توانسته است با تصاویر منظومة شبانه بر ترس­های خویش غلبه ­­کند و با تقابل نمادهای مثبت و منفی منظومة روزانه فضایی آرام و معتدل بیافریند، امّا تصاویری که بوخنر در نمایش­ نامة ویتسک آفریده، بار منفی­تری دارند و بیشتر به صورت نمادهای منظومة روزانة تخیّل تصویر می­شوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Comparative Study of the Imagery of Postman's Script and the Woyzeck Play Based on the Imaginary Theory of Gilbert Durand

نویسندگان [English]

  • Homeira Alizadeh
  • Mahdokht Pour Khaleghi Chatruodi
  • Negar Mazari
Ferdowsi University of Mahshad
چکیده [English]

Introduction

In this paper, the authors studies images of adaptation work’s based on the theological theory of Gilbert durand and are expresses The differences and similarities of the imaginative images by the Origin effect in conveying the intended meaning. Using of this method helps the viewer with regard to the structure of the images of  the work, understand the factors that influence their formation. Depending on the structure of the images of the work and  recognizes and demonstrates the impact  of society on the others imagination of the time of the creation of these works. This research will answer these questions. What are the differences between the adaption work images and the original work images? how does the concerns of writers affect literary work? these fear, which are reflection  of the conditions of society in the author's imagination. How do they appear?

Review of literature

Critics and scholars studies the imagery of literary works with the method of critique of the durand. Ali Abbasi has numerous books and articles in this method. Including the book »The Structures of Imaginary Anthropology« (2011), which is a brief introduction of durands theory. His essay "Classify of Fiction by New Literary Criticism" is a summary of this book. Abbasi reviewe and categoriz  the images in two diurnal Regime and nocturnal Regime on " the study of Structural and Imaginary of Mohammad Reza Bayrami's Works" and "The Study of Structure, Thought and Imagination in the Works of Fereydoon Amouzadeh Khalili". Also, in his essay "Reality and Imagination in Celluch's Novel" (2008), he explores the concept of time through symbols in the novel. Negar Mazari in his article "Studying the Concept of Time in Proust Imagination, Relying on the Role of Historical Images in Cambrai " (2012) and "Investigating Fear in Three Drops of Blood of hedayat and Anti-Ethics of Gide based durands Criticism" (1394) It studies the images based on the theory of the durand. article of Mohammad Nabi Ahmadi's  "The Fear of Time and Overcoming it in Poetry of Resistance Poets (from a Psychological Perspective)" (1396), an article entitled "Analysis of the Imaginary Forms of Nasrallah Mardani" According to Gilbert Durand's Theory (1396) by Abbas Mohammadian and Sara Pourshaban's essay "The Analysis of the Imaginary Structure of the Thirsty Wall and the Masnavi Wall Based on New Literary Criticism" is also justified in the new literary criticism Because in all of them, writers studies the artistic imagery of the author in literary works. But the researchers in this paper use of this theory to compare the postman's fictional images with different culture with the original work and show the difference in the use of images.

method

The article studies with method of Description and analysis, the literary adaptation Dariush Mehrjui  in Postman's film from the German drama of Woyzeck, by Karl Georg Buchner. Based on Gilbert's durand theory of imaginative images that categorizing the images in two diurnal Regime and nocturnal Regime, the evolution of images expresses the adaptation effect to the original work and the role of society as an influential factor in these changes.

Conclusion and discussion

In Postman's adaptation, the symbol of progress and the inner courtyard (symbols of the imagination) appear more in the form of trees and forests, and in the Woyzeck drama in the form of trees, woods, and crosses. In the diurnal Regime, animal images have a negative value in both works. all express the inner fear of the fictional characters, but in Postman's film, animal images creat a calm and Middle space with combin of the positive symbols. The symbols of darkness in these works are seen as lightning, dark night and blood. Symbols of fall are in works in the form of vertigo, blinking and fall. Infront of these images are positive images of the diurnal Regime (spectator and divider). The spectacular symbol at the postman has more images (white flowers, wheat, sky, and light), but in Woyzeck summarizes in his eyes. The separation symbol in films is always accompanied with the animal symbol and the dark symbol that reducing the author's fears.

Conclusion

In study of the imaginative imagery of Postman and Woyzeck works, with gilbert durand critique result is that Mehrjui in the postman use of nature and natural symbols, He overcomes on the fear of time and change with the imagination of nocturnal Regime (trees, flowers and forests). Control the fear of negative symbols (animal, fall and dark) by contrasting them with positive (spectator and separator) symbols but Buchner does not use of nature in Woyzeck and display animal symbols in the form of animal sounds and verbs. In his work the symbols of diurnal Regime are major of the symbols of nocturnal Regime with negative evaluation and This creates a dark space in the work. Undoubtedly, the westernized society of mehrjoyi is better than the exploited society and the conflict in Woyzeck and This lessed the author's panic and reduced the intensity of the anger and fear of the original work and Finally the images are positive. Therefore, the conditions of society and the fears are the most important factors influencing in the creation of positive or negative images in two literary works.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Adaptation
  • Postman script
  • Woyzeck play
  • Gilbert Durand
آشتیانی. جلال. (1372). عرفان. بخش اوّل. شامانیسم. تهران: انتشار.
آلندی، رنه؛ لافورگ، رنه. (1374). نمادپردازی اسطوره و رمز. ترجمة جلال ستّاری. تهران: توس.
احمدی، محمّدنبی؛ روژین، نادری. (1396). «هراس از زمان و غلبه بر آن در شعر شاعران مقاومت (مطالعة موردی: یحیی سماوی، عثمان لوصیف، سمیح قاسم)». انجمن ایرانی زبان و ادبیّات عربی. شمارة 42. بهار. صص 216-195.
امیرقاسمی، مینو. (1391). دربارة قصّه‌های اسطوره‌ای. چاپ اوّل. تهران: مرکز.
باشلار، گاستون. (1377). شعلة شمع. ترجمة جلال ستّاری، تهران: توس.
بوخنر، کارل گئورک. (1350). لنتس / ویتسک. ترجمة کامران فانی/ سعید حمیدیان. بی‌جا: پیام.
پارسانسب، محمّد؛ مهسا معنوی. (1392). «تطوّر بن‌مایة کلاغ از اسطوره تا فرهنگ عامّه». دو فصلنامة فرهنگ و ادبیّات عاّمه، دورة 1، شمارة 1، بهار و تابستان. صص 92- 71.
پورخالقی چترودی، مه‌دخت. (1378). «توتم‌پرستی و توتم گیاهی». مجلّة دانشکدة ادبیّات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، سال سی و دوم، شمارة 4 -3. دورة 32. پاییز و زمستان. صص 535-515.
پورخالقی چترودی، مه‌دخت. (1387). درخت شاهنامه (ارزش‌های فرهنگی و نمادین درخت در شاهنامه). چاپ دوم. مشهد: شرکت به‌نشر.
پورشعبان، سارا؛ احمد، امین. (1395). «تحلیل ساختار تخیّلی داستان تشنه و دیوار مثنوی براساس ساختارهای نظام تخیّل در آرای ژیلبر دوران». مجلّة شعرپژوهی. دورة 8. شمارة 3. پاییز. ص 70-51.
چیت‌سازیان، امیرحسین، اصغر جوانی. (1395). «تحلیل آثار رضا عبّاسی براساس روش ژیلبر دوران». نمایشی و تجسّمی. سال اوّل. شمارةدوم. بهار. صص 52- 31.
دوبوکور، مونیک. (1376). رمزهای زنده جان. ترجمة جلال ستّاری. چاپ دوم. تهران: نشر مرکز.
رضی، هاشم. (1381). دانش‌نامة ایران باستان. ج 5. تهران: سخن.
سرلو، خوان ادواردو. (1388). فرهنگ نمادها. ترجمه مهرانگیز اوحدی. تهران: دستان.
سروش، سارا؛ نگار مزاری؛ طاهره خامنه باقری. (1394). «بررسی ترس از مرگ در سه قطره خون هدایت و ضدّ اخلاق ژید براساس روش نقد ژیلبر دوران». نقد زبان و ادبیّات فارسی. دورة 11. شمارة 15. پاییز و زمستان. صص 291- 275.
صدّیقی، مصطفی. (1392). «تحلیل داستان ساداکو و هزار درنای کاغذی بر پایة نظریّة ژیلبر دوران». دو فصلنامة نقد زبان و ادبیّات خارجی. سال ششم. شمارة 10. بهار و تابستان. صص 270 - 258.
عبّاسی، علی. (1380). «ژیلبر دوران، منظومة شبانه، منظومة روزانه». نهمین نشست منتقدان کتاب ماه کودک و نوجوان (بخش اوّل). کتاب ماه کودک و نوجوان، شمارة 47. دورة 11. مرداد ماه، صص 94 – 79.
عبّاسی، علی. (1380). «طبقه‌بندی تخیّلات ادبی براساس نقد ادبی جدید». پژوهش‌نامة علوم انسانی دانشگاه شهید بهشتی. شمارة 29. صص 22-1.
عبّاسی، علی. (1381). «بررسی ساختاری و تخیّل‌شناسی آثار محمدرضا بایرامی براساس روش‌های نقد ادبی جدید». پژوهش‌نامة ادبیات کودک و نوجوان. سال چهارم. شمارة 29. صص 144 - 120.
عبّاسی، علی. عبدالرّسول شاکری. (1387). «ترس از زمان نزد شخصیّت‌های روایتی محمود دولت-آبادی (مورد مطالعه: جای خالی سلوچ)». پژوهش‌نامة علوم انسانی. سال دوم. شماره 57. بهار. صص 234 - 217.
عبّاسی، علی. (1387). «بررسی ساختار، اندیشه و تخیّل در آثار فریدون عموزادة خلیلی». پژوهش‌نامة ادبیّات کودک و نوجوان. سال 4. شمارة 26. صص 148- 120
عبّاسی، علی. (1390). ساختارهای نظام تخیّل از منظر ژیلبر دوران (کارکرد و روش‌شناسی تخیّل). تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
عبّاسی، علی. (1391). تخیّل و مرگ در ادبیّات و هنر. تهران: سخن.
کوک، راجر. (1386). درخت زندگی. ترجمة سوسن سلیم‌زاده و هلینامریم قائمی. چاپ اوّل. تهران: جیحون.
کومن، فرانتس. (1380). آیین پر رمز و راز میترایی. ترجمة هاشم رضی. چاپ اوّل. تهران: انتشارات بهجت.
قیصری، ابراهیم. (1355). «منظومه‌ای به شعر دری نظیر درخت آسوریک». سخن. دورة 25. شمارة 7و8. صص 780- 773.
ماهیار نوّابی، یحیی. (1363). درخت آسوریک. تهران: فروهر.
مزاری، نگار. (1391). «مطالعة مفهوم زمان در تخیّل پروست با تکیه بر نقش تصاویر تاریخی در کمبره». پژوهش‌های ادب و زبان فرانسه، دورة دوم، شمارة دوم، پاییز و زمستان. صص 131-115.
محمّدیان، عبّاس؛ علیرضا آرمان. (1396). «تحلیل صورت‌های خیالی «خون‌نامة خاک» اثر نصرالله مردانی طبق نظریّة دوران». نشریة ادب و زبان دانشکدة ادبیّات و علوم انسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان. سال 20. شمارة 41. صص 283-266.
مصطفوی، علی‌اصغر. (1369). اسطورة قربانی. چاپ اوّل. تهران: انتشارات بامداد.
مهرجویی، داریوش. (1369). پستچی، تهران: نجوا.
یونگ، کارل گوستاو. (1352). انسان و سمبول‌هایش. ترجمة ابوطالب صارمی. تهران: امیر کبیر.
Cirlot. J.E. (1917)."A Dictionary of Symbols", translated from the Juan Eduardo, originally Pablished: 2 nded. Newyork: Philosophical Library.
Miller. Gustvus Hindman. (1994)." Dictionary of Dreams". Published by Wordsworth.
Durand. Gilbert. (1992). les structures anthropologiques de l’imaginaire, Paris. Dunod.
Durand. Gilbert. (1992). Figures mythiques et visages de l’œuvre: de la mythocritique a la mythanalyse. Paris. Dunod.