جُستارهای نوین ادبی

جُستارهای نوین ادبی

«خردگویه» زیرگونه ای در ادبیات تعلیمی

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسندگان
دانشگاه اصفهان
چکیده
«خردگویه»، زیرگونه­ ای در ادبیات تعلیمی است که نخستین بار کنفسیوس آن را برای آموزشِ خردجویانی که نزد او می­آمدند و پرسش­هایی را مطرح می­کردند، به کار برده است. این­گونه سخنان وقتی در متون ادبی نقل و روایت می­شود ذکاوت و ارجحیت گوینده را نسبت به دیگران نشان می­دهد و وجود چنین افرادی در فرهنگ­ های مختلف نمایانگر حوزه­ای از تفکر و عقلانیت است که برای سایر مردم، موهبتی آسمانی تلقی می­شود. ترجمۀ عنوانِ چینی کتاب کنفسیوس، LunYu در زبان انگلیسی به Analects به‌درستی نمایانگر ساختار و محتوای کتاب کنفسیوس نبوده و برگردانِ آن در زبان فارسی به «مکالمات» نیز سبب شده که این گونۀ ادبی، با گفت­وگو (دیالوگ) که مبتنی بر ارتباطی دوسویه است، یکی شمرده شود. خردگویه دارای مؤلفه ‌هایی است که آن را از پندنامه و زیرگونه­ های دیگری مانند خطابه و امالی متمایز می­کند. در مقالۀ حاضر مبحث ترجمۀ واژۀ LunYu و ویژگی­های ساختاری و محتوایی خردگویه همراه با نمونه ­هایی از منطق‌الطیر عطار و فیه ما فیه مولانا بررسی و همچنین وجوه تمایز خردگویه با پندنامه، خطابه و امالی شرح و تبیین شده است.
کلیدواژه‌ها

ابن مسکویه. (1426). تهذیب الاخلاق و تطهیر الاعراق. قم: طلیعه النور. طبعه الاولی.
ارسطو. (1378). اخلاق نیکوماخوس. ترجمۀ محمد حسن لطفی. تهران: طرح نو. چ اول.
آقابزرگ تهرانی، محمدحسن. (بی‌تا). الذریعه إلی تصانیف الشیعه. ج 2. لبنان. بیروت: دارالاضواء.
افلاطون. (1380). دوره کامل آثار افلاطون. ترجمۀ محمدحسن لطفی و رضا کاویانی. ج اول. تهران: خوارزمی. چاپ سوم.
حاجی خلیفه، مصطفی بن عبدالله. (بی تا). کشف الظنون عن أسامی الکتب و الفنون. ج 1. لبنان. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
حسن‌پور آلاشتی، حسین و مرضیه حقیقی. (1394). «بررسی مقایسه‌ای گفتگو در گلستان سعدی و قابوس‌نامه عنصرالمعالی با تکیه بر منطق گفتگویی میخاییل باختین». پژوهشنامه ادبیات تعلیمی. س هفتم. ش بیست و ششم. صص 29- 60.
زرقانی، سید مهدی و سید جواد زرقانی. (1396). «رویکرد ژانری در مطالعات تاریخ ادبی». نامۀ فرهنگستان. س 16. ش 2. صص 36 – 56.
زرقانی، سید مهدی و محمودرضا قربان‌صباغ. (1397). نظریۀ ژانر (نوع ادبی) رویکرد تحلیلی-تاریخی. تهران: هرمس. چ دوم.
سعدی. (1381). بوستان. تصحیح غلامحسین یوسفی. تهران: خوارزمی. چاپ هفتم.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (1366). مصحح. اسرار التوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید. تألیف محمد بن منور میهنی. تهران: آگاه. ج 1. چاپ اول.
کسنوفون. (1373). خاطرات سقراطی. ترجمۀ محمدحسن لطفی. تهران: خوارزمی. چ اول.
عطار، محمدبن ابراهیم. (1383). منطق‌الطیر. تصحیح محمدرضا شفیعی کدکنی. تهران: سخن. چ اول.
عنصرالمعالی، کیکاووس بن اسکندر. (1383). قابوس‌نامه. تصحیح غلامحسین یوسفی. تهران: علمی و فرهنگی. چ سیزدهم.
غلام، محمد. (1383). «شگردهای داستان‌پردازی در بوستان». نشریه ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز. سال چهل و شش. شماره 189. صص 17 – 38.
فرهنگ بزرگ سخن. (1386). به کوشش حسن انوری. تهران: سخن. چ چهارم.
فرو، جان. (1398). ژانر. ترجمۀ لیلا میرصفیان. تهران: علمی و فرهنگی. چ اول.
فوشه کور، شارل-هانری دو. (1377). اخلاقیات (مفاهیم اخلاقی در ادبیات فارسی از سدۀ سوم تا سدۀ هفتم هجری). ترجمۀ محمدعلی امیر معزی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی. چ اول.
فوشه کور، شارل-هانری دو و رضا مصطفوی سبزواری. (1379). «پندنامه». در دانشنامه جهان اسلام. زیر نظر غلامعلی حداد عادل. ج5. تهران: بنیاد دائره المعارف فارسی.
کریل، هرلی گلنسر. (1390). تاریخ اندیشۀ چین (از کنفوسیوس تا مائو دسه-دونگ). ترجمۀ مرضیه سلیمانی. تهران: ماهی.
کنفوسیوس. (1387). تعالیم کنفوسیوس (گلچین ادبیات عرفانی). ترجمۀ فریده مهدوی دامغانی. تهران: تیر. چاپ سوم.
ناتل خانلری، پرویز. (1365). تاریخ زبان فارسی. ج3. تهران: نشر نو.
نظام الملک، حسن بن علی. (1378). سیرالملوک (سیاست نامه). تصحیح هیوبرت دارک. تهران: علمی و فرهنگی. چ چهارم.
نظامی، الیاس بن یوسف. (1393). خسرو و شیرین. تصحیح حسن وحید دستگردی. به کوشش سعید حمیدیان. تهران: قطره. چ پانزدهم.
یاسپرس، کارل. (1363). کنفوسیوس. ترجمۀ احمد سمیعی. تهران: خوارزمی.
Blackburn, Simon. (1996). The Oxford Dictionary Of Philosophy (Oxford Paperback Refrence). Oxford, UK: Oxford University Press.
Borchert, Donald. (2006), Encyclopedia of philosophy. VOL2, Michigan, US: Thomson Gale.
Chantraine, Pierre (1968) Dictionnaire etymologique de la langue grecque: histoire des mots, I , Paris, France: Klincksieck.
Encyclopedia of Educational Theory and Philosophy, (2014). Edit by Philips.D. (Denis) C, California, US: Sage Publications.
Flanagan, Frank M. (2011). Confucius, The Analects and Western Education. London, England: Continuum.
Jazdzewska, Katarzyna. (2014). “From Dialogos to Dialogue (The Use of the Term from Plato to the Second Century CE)”. Greek, Roman and Byzantine Studies. Vol54, No1, pp 17-36.
Meynard, Thierry. (2015). The Jesuit Reading of Confucius. Netherland, Boston: Brill Academic Publication.
Palmer, Joy.A, (2001), Fifty Major Thinkers On Education (From Confucius to Dewey). London, England: Routledge.
Rainey, Lee Dian. (2010). Confucius & Confucianism: The Essentials. Malden, US: Wiley Blackwell.
Rosemont, Henry. (2013). A reader’s Companion to The Confucian Analects. New York, U.S: Palgrave Macmillan.
Staff. Routledge. (2000). Concise Routledge Encyclopedia of Philosophy. London, England: Taylor& Francis Group.
The New Webster Dictionary of the English Language. (1969). Vol1, New York, US: Grolier.
The Oxford English Dictionary. (1989). Prepared by J.A.Simpson and E.S.C Weiner. Vol1. Oxford, England: Oxford University Press.
Weingarten, Oliver. (2017). ‘The Unorthodox Master: The Serious and the Playful in Deepiction of Confucius’, in A Concise Companion to Confucius. Edited by Paul R.Goldin. Malden, US: Wiley Blackwell.
Yan Sheng, Zheng. (延生,曾): (1395), 汉语波斯语词典 (فرهنگ چینی به فارسی) ,商务出版社.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 07 تیر 1398
  • تاریخ بازنگری 05 بهمن 1398
  • تاریخ پذیرش 04 اسفند 1398