مسئلة دیوِ گاوپای و دانای دینیِ مرزبان‌نامه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی.

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانشیار دانشگاه سیستان و بلوچستان

چکیده

چکیده
     داستانِ «دیوِ گاوپای و دانای دینی» از مشهورترین و بحث­برانگیزترین داستان­های مرزبان­ نامه و داستانی بلند است که تمامِ بابِ چهارم را به خود اختصاص داده­است. بُن­مایة این داستان رنگ و بوی اساطیری دارد و روایتِ آن را می­توان در پیوند با الگوهای روایی-اساطیریِ ایرانی دانست. همین موارد نظرِ پژوهشگران را به خود جلب کرده و باعث شده است نظرهای مختلفی در موردِ داستانِ «دیوِ گاوپای و دانای دینی» بیان و ارایه شود. در ادامه پس از خلاصة داستانِ «دیوِ گاوپای و دانای دینی»، نگاهی به نقد و نظراتِ ارایه شده در موردِ این داستان می­اندازیم و پس از بررسیِ این نظرات؛ نظرِ خود را با تحلیلی تاریخی-اسطوره­ای به روشِ کتابخانه­ای و اسنادی ارایه می­دهیم. نتیجة حاصل از پژوهش نشان می­دهد که بُن­مایة داستانِ «دیوِ گاوپای و دانای دینیِ» مرزبان ­نامه مناظرة زرتشت و اهریمن است که از اوستا و منابعِ پهلوی گرفته شده و ساختارِ این داستان بر اساسِ کتابِ مینوی خرد پی ریخته شده­است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Story of "Gāvpāy Demon and the Religious Wise" in Marzbannameh

نویسندگان [English]

  • Yaghoub Fouladi 1
  • Mohammad Barani 2
1 Sistan Unive
چکیده [English]

Abstract
Marzbannameh is one of the masterpieces of Persian literature both in terms of form and content and one of the precious jewels of the crown of Persian literature. This book contains the wise anecdotes, allegories, and myths, which have been prepared in the manner of Kelileh and Demneh from the language of human beings, beasts, birds, demons, and fairies. Marzbannameh is one of the valuable works of Persian literature that was written in the fourth century by Espahbod Marzban Ibn Rostam Ibn Shervin in Tabaristani language. He converted it into the technical language in 622-617 (Safa, 1990). In addition, this book is a successful example that has a high and significant literary value in Persian literature. It also has great content and stories with precious missions. Being familiar with Iranian culture, stories and myths, Marzban Ibn Rostam has used them artistically in thematic, characterization and symbolism, he has used them for the good effect of his words. With a general look at the text of this work, we will realize that the depth of many of his stories and the theme of this book originate from the worldview of ancient Iran, especially the culture of Mazdisna. In this regard, Mohammad Moein links many post-Islamic Iranian poems and the books of prose, including Marzbannameh, with pre-Islamic narratives and legends, and he believes that many of the contents of Marzbannameh can be traced to culture and literature. Found before Islam (Moein, 1945), some consider it a relic of Sassanid Iran (Ripka, 2002; Rezaei,2010). From this point of view of the mythological approach, the most controversial and famous story of this book is the story of "Gāvpāy Demon and the Religious Wise" (دیوِ گاوپای و دانای دینیِ) about which different opinions have been expressed.
  

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gāvpāy Demon and the Religious Wise
  • Marzbannameh
  • Pahlavi Texts
  • Kelileh and Demneh
Williams, K. Crewe. (2018), “MARZBĀN-NĀMA”, Encyclopedia Iranica, Available at: http://www.iranicaonline.org/articles/marzban-nama, [Accessed 20 October 2018].