مقایسۀ دو تحریر از انیس‌الطالبین و عدة‌السالکین

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد

3 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

چکیده

انیس‌الطالبین و عدةالسالکین از کتب عرفانی مهم قرن هشتم است که در شرح مقامات و اقوال خواجه بهاءالدین محمد نقشبند، بنیان‌گذار سلسلۀ نقشبندیه، اندکی پس از درگذشت او به رشتۀ تحریر درآمده است و با فاصلۀ کمی پس از تألیف، تلخیصی از آن، صورت گرفته است. این مقاله بر آن است تا به این پرسش پاسخ دهد که چرا از این اثر تحریری مختصر فراهم آمده است. از آنجا که متن مفصل انیس‌الطالبین به چاپ رسیده ولی متن مختصر آن هنوز منتشر نشده است، نگارندگان پیش از چاپ متن مختصر، بر اساس نسخ خطی موجود از آن و نیز متن چاپی تحریر مفصل، به مقایسۀ آنها پرداخته‌ و کوشیده‌اند تا تفاوت‌های دو تحریر انیس‌الطالبین و عدة‌السالکین را نشان دهند. در پژوهش حاضر نخست به جایگاه مولف و اثر پرداخته شده و پس از آن با به دست دادن نمونه‌های متنی و جداول مقایسه‌ای، تفاوت این دو تحریر از جنبه‌های مختلف بررسی شده است.

نتیجۀ بررسی دو تحریر این است که متن مختصر صرفاً، تلخیصی از متن اصلی نیست؛ بلکه مولف تحریر مختصر با کاستن و افزودن و تغییر در عبارات، جملات و حکایات کتاب، تألیف مستقلی از این اثر فراهم آورده است. از این رو تصحیح، انتشار و پژوهش دربارۀ تحریر مختصر به مثابۀ اثری مستقل ضروری است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Comparing Two Versions of Anis al-Talebin wa ʿOddat al-Salekin

نویسندگان [English]

  • sajad zehtab sedehi 1
  • Salman Saket 2
  • Mohammad Jafar Yahaghi 3
1 Ph.D student persian language and literature ferdowsi university of mashhad
2 Ferdowsi university of mashhad
3 Professor, Department of Persian Language and Literature Faculty of Letters and Humanities Ferdowsi University of Mashhad, Iran
چکیده [English]

Anis al-Ṭalebin wa ʿOddat al-Salekin, an influential theosophical (ʿerfan) source from the 8th century (14th century AD), focuses on the life and teachings of Khajeh Bahaoddin Naqshband, the founder of the Naqshbandieh order. Written shortly after his death, the work was later condensed and adapted into a shorter version. This paper aims to explore the reasons behind this adaptation. Although the full text of Anis al-Ṭalebin has been published, the shorter version remains unpublished. To bridge this gap and before publishing the shorter version, the authors compare the two versions using the existing manuscripts and the printed edition of the full text. This comparative analysis offers insights into the differences between the two versions. Initially, the paper examines the significance of the original work and the author. It then proceeds to analyze the divergences by closely examining textual choices and presenting the findings in tables. Through this process, the study establishes that the shorter version is not a mere adaptation of the original. Rather, the producer of the condensed work crafted an independent text by selectively adding, omitting, and modifying phrases, sentences, and stories. Consequently, a critical edition, publication, and further research on the shorter version as an independent work is essential.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Anis al-Ṭalebin wa ʿOddat al-Salekin
  • full version
  • condensed version
  • codicology
CAPTCHA Image