جُستارهای نوین ادبی

جُستارهای نوین ادبی

ابونواسِ ایرانی و شعرِ بی قافیه

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسنده
دانش‌آموخته‌ی دکتری زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران، تهران، ایران.
چکیده
بررسی پیوندهای میان شعر پارسی دری و شعر ایران پیش از اسلام یکی از موضوعات مهمی است که توجه برخی از پژوهش‌گران داخلی و خارجی را به خود جلب کرده است. پاره‌ای از پرسش‌هایی که درباره شعر ایران پیش از اسلام مطرح است در پیوند با مؤلفه‌های صوری و ساختاری مانند وزن و قافیه است. بعضی پژوهش‌ها نشان از آن دارد که شعر باستانی ایرانیان معمولاً بی‌قافیه بوده است. اکنون این پرسش به میان می‌آید که آیا دنباله این «بی‌قافیه» به شعر پارسی یا عربیِ پس از اسلام نیز کشیده شده است یا خیر. در این مقاله به یک نمونه شگفت‌انگیز شعر از ابونواس ایرانی اشاره می‌شود که به زبان عربی است و قافیه ندارد. این نمونه جالب در کتاب العمدة فی محاسن الشعر اثرِ ابن رشیقِ قیروانی آمده است. احتمال دارد که ابونواس با توجه به اینکه ایرانی بوده است این ویژگی را از آن سنت گرفته باشد. می‌توان گفت که این نخستین شعرِ سپیدی (blank verse) است که در جهانِ اسلام سروده شده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

Authors retain the copyright and full publishing rights. This is an open access article distributed under Creative Commons Attribution 4.0 International License (CC BY 4.0).

  1. اصفهانی، ح. (2001). دیوان أبی نواس الحسن بن هانی الحکمی. تحقیق ایثفالد فاغنر، الجزء الأول، الطبعة الثانیة. دارالنشر الکتاب العربی برلین.
  2. أنیس، إ. (1952). موسیقی الشعر، الطبعة الثانیة. مکتبة الأنجلو المصریة.
  3. جوزو، م.(2002). نظریات الشعر عند العرب. دارالطلیعة للطباعة و النشر.
  4. خالقی مطلق، ج. (1361). یکی داستان است پر آب چشم (درباره موضوع نبرد پدر و پسر). ایراننامه، 2، 205-164.
  5. عقاد، ع. م. (2013). ابونواس. موسسة الهنداوی للتعلیم و الثقافة.
  6. عوفی، م. م. (1391). لباب الالباب. تصحیح عزیزالله علیزاده. فردوس.
  7. قیروانی، ح. ب. (۱۴۲۰). العمدة فی محاسن الشعر، الجزءالاول. تحقیق نبوی عبدالواحد شعلان. مکتبة الخانجی.
  8. لازار، ژ. (1395). بررسی وزن شعر ایرانی. ترجمۀ لیلا ضیا مجیدی. هرمس.
  9. ملائکة، ن.(1967). قضایا الشعر المعاصر، الطبعة الثالثة. منشورات مکتبة النهضة.
  10. ناتل خانلری، پ. (1396). وزن شعر فارسی. توس.
  11. نصیرالدین توسی، م. م. (1389). اساس الاقتباس. تصحیح عزیزالله، علیزاده. فردوس.
  12. واژه‌نامه معجم المعانی الجامع برگرفته از: https://www.almaany.com

                  

ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 28 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 09 شهریور 1404
  • تاریخ پذیرش 20 اردیبهشت 1404