تأویل حکایت دو زاهد از تاریخ بیهقی بر اساس نظریّة ژک لکان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی.

نویسندگان

چکیده

در این مقاله به بررسی تحلیلی شخصیّتهای اصلی داستان « دو زاهد » با نگاهی بر آنچه لکان از ساختمان نفسانی آدمی ارائه می دهد ، خواهیم پرداخت . ژک لکان وجود آدمی را به سه ساحت تقسیم می کند : « حیث خیالی » که همان دنیای جذّابیّتهای ظاهری و فریبندگی و فسون با عملکرد پرده پوشی نسبت به ضمیر ناآگاه ، است ؛ « ساحت رمز و اشارت » ساحت آرزومندی آدمی است که انقسام وجودی آدمی در آن مطرح می شود و « حیث واقع » که گویای آن است که ذات آدمی در ضمیر ناآگاه و در ماورای وجود اوست که لکان به این ماوراء، عنوان « غیر» می دهد . برای تحلیل روانی شخصیّتها تکنیکهای زبانی موجود در نثر و نحو جملات ، مفید خواهد بود . زمینة اصلی داستان را سه شخصیّت اصلی شکل می دهد که هر یک بر اساس ساحتی از نظریّة لکان مورد بررسی قرار می‌گیرند. هارون الرّشید نمایندة حضور آدمی در ساحت رمز و اشارت است ؛ یکی از دو زاهد ( ابن عمری ) در حیث خیالی و دیگری ( ابن سمّاک ) با توجّه به نشانه های موجود در متن احتمالاً فردی است که حیث واقع را تجربه کرده است .
کلیدواژه ها : حیث خیالی ، ساحت رمز و اشارت ، حیث واقع ، ژک لکان ، تحلیل متن ، ابن عمری ، ابن سمّاک ، هارون، تاریخ بیهقی .

عنوان مقاله [English]

The analysis of the Story of ‘Do Zaahed’ (Two Hermits) from Lacanian Point of View

نویسندگان [English]

  • Sara Farzi
  • Mahdokht Pourkhaleghi Chatroudi
چکیده [English]

The writers of this article present an analysis of the main characters in the story of ‘Do Zaahed’ (Two Hermits) from Lacanian point of view. Lacan divides human nature into three parts; imaginary order, symbolic order and the real. According to him, the imaginary order is the domain of apparent attractions and deception. The symbolic order is the realm of law which regulates the desire in human being and the real, indicates that man’s essence is in the unconscious and beyond his existence; this one he calls as the other. Thus, the study of language techniques would be useful in presenting a psychological analysis of a character. The story of ‘Do Zaahed’ has three main characters, Haaroun Al Rashid, Ibn-e Amri and Ibn-e Sammaak. These characters are analyzed based on Lacan’s view of human nature.

Key Words: symbolic order, imaginary order, reality, Jacque Lacan, text interpretation, IBn-e-Amri, Ibn-e-Sammaak, Haaroun.