فعل در رمان جای خالی سلوچ و منشأ آن

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

غلامرضا مستعلی پارسا ¹

زهره اله دادی دستجردی ¹

مرتضی دولت آبادی ²

¹ دانشگاه علامه طباطبایی تهران

² دانشگاه شهید بهشتی

10.22067/jls.v44i2.12628

چکیده

این جستار، به بررسی، توصیف و تحلیل ماهیت و کیفیت افعال در رمان جای خالی سلوچ و خاستگاه‌های زبانی آنها پرداخته است. از آن جا که در سبک نوشتار داستانی محمود دولت آبادی، یکی از دغدغه‌هایش به کارگیری زبانی غنی و سالم است، در جستجوی چنین زبانی، او از سرچشمه‌های زبان فارسی (معیار، محاوره، ادبی و کهن) و گویش (سبزواری و غیر آن) بهرة بسیار برده است. این رویکرد به عنوان نمونه در یکی از معروف‌ترین رمان‌های وی، جای خالی سلوچ، به ویژه در پیدایش افعالی متنوع و متفاوت، آشکار می‌شود. این تنوع و تفاوت از این نظر برجستگی می‌یابد که در جنبه‌های معنایی و واژگانی و ساختار (صرفی و نحوی) افعال توجه خواننده را به خود جلب می‌کنند؛ چنان که برای خواننده مسألة منشأ این افعال پیش می‌آید. در این که پاره‌ای از این افعال منشأ گویشی (سبزواری) و فارسی (معیار و ... ) دارند، شکی نیست؛ اما بخش عظیمی را باید از مشترکات گونه‌های زبان و گویش دانست.

کلیدواژه‌ها

جای خالی سلوچ

فعل

منشأ فعل

زبان فارسی معیار

گویش سبزواری

---