سرمایة اجتماعی در تاریخ بیهقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی.

نویسنده

چکیده

سرمایة اجتماعی، مجموعه ای دستگاهمند از پیوندهای ساخت یافته میان کنشگران یک گروه یا جامعه است که مبتنی بر هنجارها و قاعده‌های خاص است و سبب دست یابی به هدفهای فردی و گروهی می‌شود. مقولة سرمایة اجتماعی با مفهوم رایج سر مایه در جامعه شناسی، حقوق و اقتصاد متفاوت است؛ بهره گیری از آن حالت استعاری دارد واز عینیّت کمتری برخوردار است. ویژگیهایی چون همکاری، اعتماد، آگاهی، نگرانی دربارة دیگران، مشارکت در مسائل عمومی، انسجام، تحمّل دیگری و همبستگی گروهی، نوعی سرمایه گذاری غیر عمدی است که مالک فردی ندارد، از پیشینیان به ارث می‌رسد، ریشه‌های آن در گذشته پنهان است، با مراقبت و نه مهندسی پرورش می‌یابد و استحصال آن نه تنها موجب کاهش نمی‌شود بلکه حتی افزایش نیز می‌یابد. بیهقی در گزارش تاریخ نگرانه خود از رخدادهای روزگار مدعی شده است که: «بنایی بزرگ افراشته چنان که ذکر آن تا آخر روزگار باقی بماند»؛ بر این نمط قلم زده است تا ذکری از تلخکامی و دردمندی تاریخ در سراشیب زوال قرار گرفته ایران را روایت کند. در این زمینه که آیا شکلهای خوب یا بد سرمایه اجتماعی وجود دارد یا نه می‌توان پاسخها و باورهای گوناگون ارائه نمود و حتی سخن از نهادینه‌سازی بی‌اعتمادی، بی‌همکاری، بی آگاهی، بی نگرانی و بی انسجامی به میان آورد. کوشش نگارنده آن است که از متن گزارش تاریخی «فرزانه بیهق»، آنچه را که سبب و نشانه زوال است، بازسازی؛ و دلیل و نشانة دوران صعود وظهور را باز فهمی کند.

عنوان مقاله [English]

Social Capital in Tarikh-e-Beihaghi

چکیده [English]

Social capital is a systematic set of organized links between the members of a group or a society which is based on specific norms and rules and results into obtaining individual and collective purposes. The category of social capital is different with from current concept of capital in sociology, law and economy. Features like cooperation, knowledge, participating in public affairs, tolerating others and group works are a kind of investment that has no individual owner and has its roots in the past. The writer of this article has studied Tarikh-e-Beihaghi written by Khaje Abolfazl Mohammad-ibn-e-Dabir known as Beihaghi; and has analyzed the different forms of social capital. He has also tried to reconstruct the signs of decline and rise of that period.