تحلیل کارکردهای اجتماعی آیین‌ها و جشن‌ها در شاهنامه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی.

نویسندگان

1 اصفهان

2 دانشگاه اصفهان

چکیده

در فرهنگ ایران­زمین، آیین­ها و جشن­ها، فعالیت­های نمادین، متعارف و مرسومی هستند که در اشکال، اهداف و زمان­های خاصی برگزار می­شود. برخی از این آیین­ها، جشن­ها و مناسک مربوط به آنها در شاهنامه فردوسی بازتاب داده شده­اند که بیانگر قاعده­بندی فعالیت­های جمعی و آهنگ تکرار این فعالیت­ها است که جامعه و فرهنگ ایرانی خود را در آن بازتولید می­کند. در این پژوهش به تحلیل کارکرد اجتماعی آیین­های پذیره مهمان یا مسافر، سوگواری، بارخواهی و جشن­های سده، نوروز و مهرگان همراه با تحلیل بن­مایه­های اسطوره­ای آن‌ها می­پردازیم. این پژوهش به شکل بنیادی، بر پایة مطالعات کتابخانه­ای و به روش تحلیل محتوای کیفی انجام ‌شده است. پس از تحلیل داده­ها و یاری گرفتن از منابع گوناگون، می­توان گفت آیین­ها، جشن­ها و مناسک مربوط به آن‌ها، به تثبیت جامعه و به‌نوعی بازسازی اخلاقی مثبت کمک می­کنند و کارکردی اجتماعی وحدت­آفرین در جامعه دارند؛ بنابراین وجود جشن­ها و آیین­ها با انجام فعالیت­های نمادین، همواره سبب تقویت همبستگی، اتحاد مردم (در صورت­های آشکار و پنهان)، افزایش اقتدار و مشروعیت، بازتولید جامعه، هویت ایرانی و حفظ فرهنگ ایرانی می­شود و به همین دلیل است که چنین آیین­ها و جشن­هایی هر ساله انجام می­شوند.

عنوان مقاله [English]

Analysis of social functions of rituals and celebrations in Shahnameh

نویسنده [English]

  • mahmood aghakhani bizhani 1
چکیده [English]

In Iranian culture, the land is a traditional, symbolic, traditional celebration of land, held in particular forms, purposes, and times. Some of these rituals, celebrations and rituals are reflected in Ferdowsi's Shahnameh, which illustrates the rules of community activity and the repetition of these activities in which he reproduces his Iranian society and culture. In this study, we analyze the social function of guest and traveler rituals, mourning, charity and centuries of celebration, Nowruz and Mehregan along with analyzing their mythical foundations. This research is fundamentally based on library studies and qualitative content analysis. After analyzing the data and assisting from various sources, it can be said that their rituals, celebrations and rituals contribute to community consolidation and to a positive ethical restructuring and have a socially unifying function in society; Therefore, the presence of festivals and rituals through symbolic activities always promotes solidarity, unity of the people (in open and hidden forms), increased authority and legitimacy, reproduction of society, Iranian identity and the preservation of Iranian culture, which is why such rituals and Celebrations are held every year.